был я тихим немного сонным - и о чудо -
не то что ровесники - падкие на авантюры -
не ждал ничего - не выглядывал в окна
в школе - скорее прилежный чем даровитый послушный без нареканий
после обычная жизнь в чине делопроизводителя
подъем рано утром трамвай бюро снова трамвай дом и сон
не знаю правда не знаю откуда эта усталость тоска беспокойство
вечно даже теперь - когда я могу отдохнуть
знаю я далеко не зашел - ничего не добился
собирая почтовые марки лечебные травы неплохо играя в шахматы
однажды был за границей - в каникулы - на Черном море
фото с соломенной шляпой с лицом обгорелым - почти счастливый
читал что придется: о социализме научном
полетах в космос разумных машинах
и о том что любил всего больше: книжки о пчелах
как всякий другой я хотел знать что станет со мной после смерти
получу ли квартиру и в чем смысл жизни
а главное как отделить добро от зла
доподлинно знать что есть белое что черным-черное
кто-то мне дал прочесть классика - провозгласив -
что его жизнь изменилась и жизнь миллионов людей
я прочел - не изменился - стыдно сказать -
начисто позабыл как звали классика
может быть я и не жил - только длился - против собственной воли
брошенный в нечто - чем трудно владеть и нет власти постичь
словно тень на стене
значит не было жизни
[на]стоящей жизни
как я могу объяснить жене и всем прочим
что все мои силы
ушли на то чтобы не делать глупостей не опускаться до сплетен
и не брататься с сильнейшим
это правда - я вечно был бледный неброский в школе в войсках
в бюро в собственном доме и на вечеринках
теперь лежа в больнице я умираю от старости
здесь точно та же тоска беспокойство
родись я вторично может быть вышел бы лучше
я пробуждаюсь в поту среди ночи смотрю в потолок тишина
и снова - еще раз - рукой исхудавшей до костного мозга
отгоняю злых духов и маню добрых
Перевод с польского Рене Римских.
Życiorys
Byłem chłopcem cichym trochę sennym - i o dziwo -
inaczej niż moi rówieśnicy - rozmiłowani w przygodach -
na nic nie czekałem - nie wyglądałem przez okno
W szkole - pracowity raczej niż zdolny posłuszny bez problemów
Potem normalne życie w stopniu referenta
ranne wstawanie ulica tramwaj biuro znów tramwaj dom sen
Nie wiem naprawdę nie wiem skąd to zmęczenie niepokój udręka
zawsze i nawet teraz - kiedy mam prawo odpocząć
Wiem nie zaszedłem daleko - niczego nie dokonałem
zbierałem znaczki pocztowe zioła lecznicze nieźle grałem w szachy
Raz byłem za granicą - na wczasach - nad Morzem Czarnym
na zdjęciu słomkowy kapelusz twarz ogorzała - prawie szczęśliwy
Czytałem to co pod ręką: o socjalizmie naukowym
o lotach kosmicznych maszynach myślących
i to co lubiłem najbardziej: książki o życiu pszczół
Tak jak inni chciałem wiedzieć co stanie się ze mną po śmierci
czy dostanę nowe mieszkanie i czy życie ma sens
A nade wszystko jak odróżnić dobro od tego co złe
wiedzieć na pewno co białe a co całkiem czarne
Ktoś mi polecił dzieło klasyka - jak mówił -
zmieniło ono jego życie i życie milionów ludzi
Przeczytałem - nie zmieniłem się - wstyd wyznać -
zapomniałem doszczętnie jak nazywał się klasyk
Może nie żyłem - tylko trwałem - wrzucony bez mojej woli
W coś - nad czym trudno panować i nie sposób pojąć
Jak cień na ścianie
Więc nie było to życie
Życie całą gębą
Jak mogłem wytłumaczyć żonie a także innym
że wszystkie moje siły
wytężałem żeby nie zrobić głupstwa nie ulegać podszeptom
nie bratać się z silniejszym
To prawda - byłem wiecznie blady. Przeciętny. W szkole wojsku
biurze we własnym domu i na wieczorkach tanecznych.
Leżę teraz w szpitalu i umieram na starość.
Tu także ten sam niepokój udręka.
Gdybym się drugi raz urodził może byłbym lepszy.
Budzę się w nocy spocony. Patrzę w sufit. Cisza.
I znów - raz jeszcze - zmęczoną do szpiku kości ręką
odganiam złe duchy i przywołuję dobre.