Ул үлемен Россиядә каршы алачак,
Алар аны танктагы дуңгыз баласы кебек кисеп ташларлар...
Һәм Ходай фашизмга хисап тәкъдим итәчәк,
Безнекеләрнең җиңгәнен белерсез!
Һәм аның ялангач үкчәләрен күрсәтеп,
Акылдан язган малай камчы астында качып китте...
Бу булмаячак, мин Шайтан кулындагы дөньяны беләм,
Фашизм көчле булса да, хәтта артык көчле!
Без барысына да ирешәчәкбез, мин нык ышанам,
Без чиксез галәмне яулап алачакбыз...
Әйе, мин ялан аяк, ләкин миңа барыбер,
Мин комплексларсыз герой булырга өметләнәм!
Әйдәгез, өчәүләп икмәк кабыгын бүлешик,
Аяк киемесез кызлар һәм малайлар...
Безгә кыйммәтле яңартулар кирәк түгел,
Без китапларга караганда коммунистларны өстен күрәбез!
Кыз, сары чәчле һәм матур,
Ләкин суыкта, ялан аяк һәм тупас киемнәрдә...
Ләкин мин шундый могҗизалар эшлим,
Синең көчле, комсомол тәнең белән!
Шулай итеп, шаяртып кына, мин Фриц танкын бәреп төшердем,
Һәм ул хәтта үзйөрешле мылтыкны да яндырды...
Һәм мин фюрерның борынына суккан булыр идем,
Белегез, ул хәтта су асты көймәсен дә батырды!
Мин үзем белән бер отрядта яшь пионер,
Алар бик ябык булсалар да, куркусыз...
Алар кызыл байракны намус һәм горурлык белән күтәрәләр,
Кимендә алар кар өемнәре аша яланаяк йөгерә алалар!
Моннан да матур һәм гаҗәеп кызлар юк,
Һәм сез аннан да яхшырак комсомол әгъзаларын таба алмассыз...
Планета буйлап тынычлык һәм бәхет булачак,
Ә без егермедән артык түгел кебек күренәбез!
Без, кызлар, юлбарыслар белән сугышабыз,
Елмаеп торган юлбарысны күз алдыгызга китерегез...
Үз юлыбыз белән без бары тик шайтаннар гына,
Һәм язмыш аңа зыян китерәчәк!
Безнең тынычсыз Ватаныбыз Россия өчен,
Без кыюлык белән җаныбызны һәм йөрәгебезне бирербез...
Һәм барлык илләрнең илен тагын да матуррак итик,
Әйдәгез, нык торыйк һәм тагын җиңик!
Ватан яшь һәм матур булачак,
Иптәш Сталин гади генә идеаль...
Һәм галәмдә бәхет таулары булачак,
Ни дисәң дә, безнең иманыбыз металлдан да көчлерәк!
Россия - Галәмнең Ватаны,
Аның өчен көрәш һәм курыкма...
Сугышларда үз көчең белән, үзгәрмәс,
Без Россиянең галәмнең факелы икәнен исбатлаячакбыз!
Иң нурлы Ватаныбыз өчен,
Без җаныбызны, йөрәгебезне һәм гимннарыбызны багышларбыз...
Россия коммунизм астында яшәячәк,
Ни дисәң дә, без барыбыз да моны беләбез - Өченче Рим!
Бу солдат җыры,
Ә комсомол кызлар ялан аяк йөгерәләр...
Галәмдәге бар нәрсә кызыклырак булачак,
Туплар атылды, салют!
Шуңа күрә без, комсомол әгъзалары, бердәм рәвештә,
Әйдәгез, көчле итеп "ура" дип кычкырыйк!
Әгәр сезгә җирне карап тора алырга кирәк булса,
Әйдәгез, иртән булмаса да, торыйк!
Кызлар зур дәрт белән җырладылар. Алар сугыштылар, ялан аяклары җиңелрәк хәрәкәтләнсен өчен итекләрен салдылар. Һәм бу чыннан да эшләде. Кызларның ялан үкчәләре пропеллер кебек ялтырады.
Наташа шулай ук сугыша һәм ялангач бармаклары белән гранаталар ыргыта,
гөрли:
Мин сиңа үземдәге бар нәрсәне күрсәтермен,
Кыз кып-кызыл, салкын һәм ялан аяк!
Зоя көлеп җибәрде һәм көлеп әйтте:
- Мин дә шәп кыз, һәм мин барысын да үтерәм.
Беренче көннәрдә үк совет гаскәрләре немец позицияләренә тирәнрәк үтеп керә алдылар. Ләкин алар зур югалтулар кичерделәр. Немецлар контрһөҗүмнәр ясадылар һәм үз гаскәрләренең югары сыйфатын күрсәттеләр. Моннан тыш, Кызыл Армиянең күпкә түбәнрәк җәяүле гаскәре зур әһәмияткә ия булды. Ә немецларның җәяүле гаскәрләре хәрәкәтчәнрәк иде.
Һәм шулай ук иң яңа совет танклары - Т-34, КВ-1 һәм КВ-2 - сугыш өчен әзер түгел булып чыкты. Аларның хәтта техник документлары да юк иде. Ә совет гаскәрләре барысын да җиңел генә үтеп керә алмыйлар икән. Аларның төп коралы блокланган һәм сугыш өчен әзер түгел иде. Бу чын һәлакәт иде.
Совет хәрбиләре бу бурычны тулысынча үтәмәде. Ә менә бу...
Япония Антикомиссар пактының нигезләмәләрен үтәргә кирәк дип карар кылды һәм, сугыш игълан итмичә, Владивостокка җимергеч сугу ясады.
Шулай итеп, һөҗүм башланды. Япон генераллары Халхин Гол өчен үч алырга бик теләделәр. Моннан тыш, Британия шунда ук Германиягә тынычлык килешүе тәкъдим итте. Черчилль Гитлеризмның әллә ни яхшы түгеллеген, ә коммунизм һәм сталинизмның тагын да зуррак явызлыклар булуын әйтте. Һәм, ничек кенә булмасын, большевиклар Европаны басып алу өчен бер-берсен үтерүнең файдасы юк иде.
Шулай итеп, Германия һәм Британия сугышны кинәт туктаттылар. Нәтиҗәдә, шактый зур немец көчләре азат ителде. Франциядән дивизияләр, хәтта француз легионнары да сугышка кушылды.
Сугыш канкойгыч хәлгә әйләнде. Висла аша чыкканда, немец гаскәрләре контрһөҗүмгә күчеп, совет полкларын артка этәрделәр. Румыниядә Кызыл Армия өчен барысы да яхшы бармады, гәрчә башта алар аны бәреп чыга алсалар да. Германиянең барлык иярченнәре дә, шул исәптән тарихта нейтраль булып калган Болгария дә, СССРга каршы сугышка керделәр. Тагын да куркынычы шунда ки, Төркия, Испания һәм Португалия дә СССРга каршы сугышка керделәр.
Совет гаскәрләре дә Хельсинкига һөҗүм башлады, ләкин финнар батырларча сугыштылар. Швеция дә СССРга сугыш игълан итте һәм үз гаскәрләрен урнаштырды.
Нәтиҗәдә, Кызыл Армия берничә өстәмә фронт алды.
Һәм сугышлар зур ярсу белән алып барылды. Хәтта балалар да, пионерлар һәм комсомол әгъзалары да, сугышка кушылырга бик теләделәр һәм зур дәрт белән җырладылар;
Без, балалар, Ватан өчен туганбыз,
Комсомолның яшь пионерлары...
Чынлыкта, без рыцарь-бөркетләр,
Ә кызларның тавышлары бик ачык!
Ковбой, әлбәттә, шулай ук рус егете,
Безнең өчен Лондон да, Техас та туган яклар...
Руслар яхшы хәлдә булса, без барысын да юк итәрбез,
Без дошманның күзенә турыдан-туры сугачакбыз!
Малай да әсирлеккә эләкте,
Ул утта кыздырылган иде...
Ләкин ул җәлладларның йөзләренә көлде генә,
Ул тиздән Берлинны да алачакбыз диде!
Тимер ялангач үкчәгә кадәр җылытылган,
Алар пионерны кыстылар, ләкин ул тынып калды...
Малай совет заманында белем алган булырга тиеш,
Аның Ватаны - аның тугры калканы!
Алар бармакларын сындырдылар, дошманнар агымга борылдылар,
Бердәнбер җавап - көлү...
Фрицлар малайны ничек кенә кыйнасалар да,
Ләкин уңыш җәлладларга килде!
Бу җанварлар аны инде асып үтерергә алып баралар,
Малай җәрәхәтләнеп йөри...
Ул ахырда болай диде: Мин Родка ышанам,
Ә аннары безнең Сталин Берлинга киләчәк!
Машина тукталыш урыныннан чыгып киткәч, ир кызыл тормоз утлары астында аларга нәрсәдер кычкырды, ләкин Нина бик гаҗәпләнде, игътибар да итмәде. Ул Сэмның дөрес аңлатма бирүен көтте, ләкин аның башында бернинди фикер дә юк иде. Кич белән алар Гленротның төп урамындагы ике кызыл ут аша көньякка таба Төньяк Куинсферрига таба киттеләр.
"Бергә китәсезме?" - дип сорады доктор Пател, аптырап калган кыяфәттә.
- Әйе, доктор, - дип аңлатты шәфкать туташы. - Мин Пердью әфәндегә өенә кайтып җиткәндә машина белән барып җитәргә тәкъдим иттем. Мин моның аның милкенә иң яхшы юлны табу мөмкинлеге булачагын уйладым. Мин моңарчы беркайчан да мондый якка менмәдем, шуңа күрә хәзер юлны ятлап алам.
"Аңладым", - дип җавап бирде Харун Пател, йөзендә шик белдерсә дә. Ул һаман да Дэвид Пердьюга Лилитның медицина белгечлегеннән күбрәк кирәк дигән фикердә иде, ләкин кызганычка каршы, бу аның эше түгел иде.
Пердью көткәннән соңрак Рейхтисуска килеп җитте. Лилит Херст аларның машинасына башта тутырырга туктарга кушты, бу аларны бераз тоткарлады, ләкин алар барыбер вакытында барып җиттеләр. Эчтә Пердью үзен туган көне иртәсендә бала кебек хис итте. Ул өйгә кайтырга түземсезлек белән көтә иде, Сэм аны Югалган шәһәрнең җәһәннәм лабиринтында югалганнан бирле көтеп торган бүләге белән көтеп тора иде.
- Ходай сакласын, мистер Пердью, монда нинди урын бар! - дип кычкырды Лилит, авызын ачып, рульгә иелеп, Рейхтишусиның мәһабәт капкаларына карады. - Бу гаҗәеп! Ходаем, мин сезнең электр энергиясе өчен түләүләрегезне күз алдына да китерә алмыйм.
"Борчылмагыз, мистер Хемминг, без аны сезнең өчен табарбыз, яме? Яңгырдан сакланыгыз. Ходаем, мин ул мәлгуньне эзләп йөрим", - дип ышандырды ул, кыска гына сулыш алып.
- Син алар белән бернәрсә дә эшли алмыйсың, доктор Гулд, - дип пышылдады ул, хатын аны урам аша алып чыкканда. - Алар үз гамәлләрен аклап, бер минут та вакыт әрәм иткәнче, сине үтерергә яраталар, бу мәлгуньнәр.
"Кем?" - дип сорады ул.
Ул машина югалган күпергә таба баш какты. "Алар! Элек яхшы муниципалитет булган, Обанны лаеклы кешеләрдән торган гадел кешеләр советы идарә иткән вакыттагы ташландык калдыклар."
Ул аптырап, җыерылып карады. "Н-нәрсә? Син миңа бу машина кемнеке икәнен беләсең дисеңме?"
"Әлбәттә!" - дип җавап бирде ул, хатын бакча капкасын ачып җибәргәч. "Шәһәр мэриясендәге карчыклар. Макфадден! Бу дуңгыз! Ул бу шәһәрне юк итәчәк, ләкин яшьләргә кем җитәкләячәге мөһим түгел, әгәр алар фахишәлек һәм күңел ачу белән шөгыльләнә алсалар. Алар тавыш бирергә тиеш иде. Аны алып ташлау өчен тавыш бирделәр, ләкин бирмәделәр. Акча җиңде. Мин бу явызга каршы тавыш бирдем. Мин тавыш бирдем. Һәм ул моны белә. Ул аңа каршы тавыш биргән һәркемне белә."
Ул аны җылы камин каршына утыртты, анда ут морҗа авызын ялады. Ул диваннан кашемир чүпрәген алып, аны урады, кулларын чүплеккә сөртеп җылытты. Ул аңа чын күңелдән текәлде. "Ни өчен алар мине бәреп төшерергә тырыштылар дип уйлыйсың? Митинг вакытында мин аларның тәкъдимнәренә төп каршы тордым. Мин һәм Антон Левинг, хәтерлисезме? Без Макфадденның кампаниясенә каршы чыктык."
Нина баш какты. "Әйе, хәтерлим. Мин ул вакытта Испаниядә идем, ләкин барысын да социаль челтәрләрдә күзәтеп бардым. Сез хаклы. Левингның шәһәр советында тагын бер урын яулаячагына барысы да ышанган иде, ләкин Макфадден көтелмәгәнчә җиңгәч, барыбыз да бик нык кайгырдык. Левинг каршы чыгачакмы яки советта тагын бер тавыш бирү үткәрергә чакырачакмы?"
- Бәлки шулайдыр, ләкин хәзер мөһим түгел, - дип каршы төште Джордж. - Син ул чакта качып киттең, һәм син миңа синнән нәрсә теләгәнемне аңлатырга да мөмкинлек бирмичә тагын качып киттең.
- Син хаклыдырсың, мөгаен, - дип көрсенеп куйды Сэм, алар матур Вогри районына илтүче юлга борылгач. Машина шактый акрынайгач, паркка исем биргән Виктория чоры йорты агачлар арасыннан күтәрелде.
"Елга безнең фикер алышуны томалап торачак", - диде Джордж, "әгәр алар күзәтеп яки тыңлап торсалар."
- Мин сиңа ышанам, Сэм, - диде Джордж. Бу ышаныч антыннан күбрәк ультиматум кебек яңгырады. - Әгәр син бу язманы юк итмәсәң, гомереңнең калган кыска вакыты өчен үкенерсең.
12
Ольга
Шаяртулары тәмамлангач, Каспер Джейкобс ком төсендәге чәчләрен бармаклары белән йөртте, алар 80-нче еллар поп-йолдызы кебек очлы булып калды. Төне буе укыганнан күзләре канга батты, бу ул төнне өмет иткәннең киресе иде - ял итү һәм йокы. Киресенчә, Куркыныч Еланның табылуы турындагы хәбәр аны ачуландырды. Ул Зельда Бесслер яки аның этләре бу хәбәрдән әле дә хәбәрдар түгел дип өметләнде.
"И Ходай хакына, хәзер нәрсә эшләргә?" - дип кычкырды ул каты итеп. Ул алгы ишеккә йөгерде, аны борчыган кешегә ачуын чыгарырга әзер иде. Ишекне читкә этәреп, Каспер кычкырды: "Изгеләр исеме белән монда нәрсә була соң?" Подъездына алып баручы баскыч төбендә күргән нәрсә аны шунда ук коралсызландырды. Иң матур блондинка машинасы янында моңсу кыяфәттә утыра иде. Аның алдындагы тротуарда элек зур туй тортына караган торт һәм глазурь шарлары өелеп тора иде.
Ул Касперга ялварып карап торганда, аның яшел күзләре аны гаҗәпләндерде. "Зинһар, әфәндем, ачуланмагыз! Мин барысын да берьюлы сөртеп ала алам. Карагыз, машинагыздагы тап боз кебек кенә."
- Рәхмәт, ләкин син моны эшли алмыйсың, - дип пышылдады ул, камыр һәм марципан бизәкләрен җыеп. - Күрәсеңме, мин бу тортны үзем пешердем. Ике көн кирәк булды, һәм бу мин барлык бизәкләрне кул белән ясаганнан соң булды. Күрәсеңме, бу туй торты иде. Без туй тортын теләсә нинди кибеттән сатып ала алмыйбыз.
Касперның күзләре зурайды. Ул да башына килгән сорауны белмәскә теләгән иде, ләкин хәзер ачыктан-ачык Карен аны әйтте. Ольга башын иеп, икеләнмичә җавап бирде. "Әйе, минем машина тышта тора. Мин фатирымнан машинага торт ташырга тырышканда, тигез булмаган юл аркасында тигезлегемне югалттым."
"Рәхмәт, мин аны тиз генә эшләп бетерермен", - дип вәгъдә бирде ул, машинадан чыгып.
"Ашыкма, бәгърем," дип көлде ул. "Счетчик эшли."
Сэм комплекс эченә атылып кергәч, электрон йозакны басты, артындагы капканың ныклы бикләнгәнен тикшерде, аннары баскычтан алгы ишеккә йөгерде. Ул Пост мөхәррире биргән номер буенча Эйданга шалтыратты. Сэм гаҗәпләнде, аның элеккеге хезмәттәше шунда ук җавап бирде.
Сэм белән Эйданның буш вакытлары аз иде, шуңа күрә алар сөйләшүләрен кыска тоттылар.
"Димәк, бу юлы синең арыган артыңны кая җибәрделәр, дустым?" - дип елмайды Сэм, суыткычтан яртылаш әзер газлы эчемлек алды һәм бер йотымда эчте. Ул күптән бернәрсә дә ашамаган да, эчмәгән дә иде, ләкин ашыга иде.
- Мин бу мәгълүматны сөйли алмыйм, Саммо, - дип җавап бирде Эйдан шатланып, газетада эшләгәндә, Сэмны аны командировкаларга алып бармаганы өчен һәрвакыт мыскыллап.
Клифтон Тафт ачы елмаеп баш какты. "Теләсәң, иң түбән сугуларны ал, дустым. Мин синең бу ачуга лаек булуың белән бәхәсләшмәячәкмен. Ни дисәң дә, син барлык фаразларыңда да хаклы. Ул нәрсә эшләргә белми."
"Дәвам итәсеңме?" Каспер җыерылды. "Нәрсәгә?"
"Әлбәттә, синең элеккеге эшең. Бу син аның үз файдасы өчен синнән урлаган эш түгел идеме?" - дип сорады Тафт.
- Әйе, - дип раслады физик, ләкин ул барыбер бераз аптырап калган кебек иде. - Мин... уйладым... мин синең бу уңышсызлыкны төзәтәсең дип уйлаган идем.
Клифтон Тафт елмайды һәм кулларын билләренә куйды. Ул горурлыгын нәфис итеп йотарга тырышты, ләкин бу бернәрсә дә аңлатмады; бары тик уңайсыз гына күренде. "Бу уңышсызлык түгел иде, тулысынча да түгел. Хмм, сез проекттан киткәннән соң без сезгә моны беркайчан да әйтмәдек, доктор Джейкобс, ләкин", - дип икеләнде Тафт, яңалыкларны җиткерүнең иң йомшак ысулын эзләп, - "без проектны беркайчан да туктатмадык".
"Нәрсә? Сез барыгыз да акылдан язганмы?" Каспер кайнап тора иде. "Сез бу экспериментның нәтиҗәләрен аңлыйсызмы?"
"Без шулай эшлибез!" - дип ышандырды Тафт аңа чын күңелдән.
"Чыннан дамы?" - дип блеф ясады Каспер. "Джордж Мастерс белән булган хәлдән соң да, син экспериментта биологик компонентларны кулланып була дип уйлыйсыңмы? Син акылсыз булган кебек үк акылсыз да."
"Юк. Тыңла мине", - дип мыгырданды гадәттә тыйнак һәм тыйнак физик. "Моны тан. Син монда акча гына. Клифф, син үзгәрүчән белән сыер җилененең аермасын белмисең, һәм без барыбыз да беләбез! Шуңа күрә, зинһар, монда чынлыкта нәрсәне финанслаганыңны аңлыйсың дип уйлаудан тукта!"
"Әгәр бу проект уңышлы булса, без күпме акча эшли алуыбызны аңлыйсыңмы, Каспер?" - дип дәвам итте Тафт. "Бу барлык атом коралларын, атом энергиясенең барлык чыганакларын искертер иде. Бу барлык булган казылма ягулыкларны һәм аларны җитештерүне бетерер иде. Без җирне алга таба бораулау һәм ярылудан коткарыр идек. Аңламыйсыңмы? Әгәр бу проект уңышлы булса, нефть яки ресурслар өчен сугышлар булмаячак. Без бетмәс-төкәнмәс энергия белән тәэмин итүче бердәнбер кеше булачакбыз."
"Ә кем бездән сатып алачак? Димәк, сез һәм сезнең хөрмәтле сараегыз боларның барысыннан да файда күрәчәксез, һәм моны тормышка ашырганнарыбыз бу энергияне җитештерүне дәвам итәчәк", - дип аңлатты Каспер Америка миллиардерына. Тафт боларның берсен дә мәгънәсезлек дип кире кага алмады, шуңа күрә ул җилкәләрен сикертеп куйды.
- Әйе, шулай иде! - дип сулады Каспер. - Синеке! Син һәм ак халатлы озын буйлы, көчле этләрең. Бу галимне үтерергә җыенган синең хатаң иде. Мин киткәннән соң син нәрсә эшләдең? Аңа акча түләдеңме?
"Аны оныт. Аның тормышы өчен кирәкле бар нәрсәсе дә бар", - диде Тафт Касперга. "Әгәр син Эйнштейн тигезләмәсен төзәтә алуыңны тикшерер өчен яңадан учреждениегә кайтсаң, мин синең хезмәт хакыңны дүрт тапкыр арттырам. Мин сине баш физик итеп билгелим. Проектны тулысынча контрольдә тотачаксың, әгәр син аны 25 октябрьгә кадәр хәзерге проектка интеграцияли алсаң."
- Юк, - дип җавап бирде Тафт. - Сез моны тормышка ашырырсыз, доктор Джейкобс, һәм сез тарих китапларына Эйнштейнның генийлыгын тартып алган һәм аны узып киткән кеше буларак кереп калырсыз.
"Бик яхшы. Мин һәрвакыт әйтәм, стационар телефоныма җавап биргәндә минем исемемне белмәгән кешеләр мине алдап та карамасыннар иде", - дип көлеп җибәрде ул. "Хәзер программаңа кире кайт, мин безгә эчәргә нәрсә алып килермен."
Доктор Каспер Джейкобс Дэвид Пердьюга телефон аша шалтыратып, аны бу хәл турында кисәтә алмагач, ул хәтта тырышып караса да, үзен яхшырак хис итүен танырга мәҗбүр булды. Кызганычка каршы, аның тәртибендәге бераз яхшыру озакка сузылмады.
"Кем белән сөйләшә идең? Бу районда телефоннар тыелганын беләсеңме, шулай бит, Джейкобс?" - дип Каспер артыннан җирәнгеч Зельда Бесслер әйтте. Ул аңа мактанып борылды. "Бу сиңа доктор Джейкобс, Бесслер. Бу юлы мин бу проект өчен җаваплы."
Ул моны инкарь итә алмады. Клифтон Тафт махсус рәвештә яңартылган проект өчен контракт төзегән иде, аның нигезендә доктор Каспер Джейкобс эксперимент өчен кирәкле судноны төзү өчен җаваплы булачак. Эйнштейн принцибына нигезләнеп, Орден нәрсәгә ирешергә тырышкан теорияләрне ул гына аңлый иде, шуңа күрә аңа инженерлык эше дә йөкләнгән иде. Судно кыска вакыт эчендә төзелеп бетәргә тиеш иде. Күпкә авыррак һәм тизрәк булган яңа объект алдагысыннан күпкә зуррак булырга тиеш иде, бу галимнең җәрәхәтләнүенә китерде һәм Джейкобсны проекттан читләшергә мәҗбүр итте.
"Әйе, бу мин, Сэм. Мин сине бүген кич таныр өчен, синең кыяфәтеңне Google'да эзләдем. Ходаем, алар минем Ольганы алып киттеләр, һәм мин аның кайда икәнен белмим! Әгәр мин кораб төзегән урынга кире кайтмасам, аны үтерәчәкләр!"
Шунда ук, Сэм, Пурдьюның электрон почта серверы хакерланган очракта, ханым Ноблның мәгълүматын Edinburgh Post газетасына җибәрергә булды.
"Мин өйгә кайтмыйм, Сэм", - диде Каспер.
"Әйе, син кире кайта алмыйсың. Алар карап торалар яки вакытларын көтәләрдер", - дип килеште Сэм. "Монда теркәл, һәм иртәгә без өчәү Ольганы коткару өчен юлга чыгабыз. Кем белә, шул ук вакытта без Тафт белән Макфадденны бөтен дөнья алдында гаепләп, безне куркытканнары өчен аларны тактадан юк итәргә дә мөмкинбез."
"Мин сиңа очкычта әйтермен. Россиягә кадәр нибары өч сәгать кенә", - дип җавап бирде ул. Аның кара күзләре лифттагы куркынычсызлык камерасына төште. "Иреннәреннән укырга курка алмыйм."
Ул аның карашын тыңлады һәм башын какты. "Әйе."
Каспер ике шотландияле хезмәттәшенең табигый ритмына сокланды, ләкин бу аңа Ольганы һәм аның инде очраган коточкыч язмышын гына искә төшерде. Ул, Сэм Клив тәкъдим иткәнчә, аны анда алып китмәгән булсалар да, Россия җиренә аяк басарга түземсезлек белән көтә иде. Себер чокырының аерылгысыз өлеше булган Тафттан үч ала алса гына.
"Бу дөрес түгел. Алар төньяк-көнбатышта Кощей дип аталган шәхси очыш полосасын кулланалар", - дип аңлатты Сэм. "Мин аны опера театрында яшерен генә кергәндә ишеттем, хәтерлисезме? Ул Халыкара Атом Энергиясе Агентлыгының Россия әгъзаларының берсенеке."
Каспер аларга моны аңлатырга тырышты, ләкин ул физиклар һәм башка шундый кешеләр генә аны нәрсә борчыганын чыннан да аңлыйчагын белде. "Карагыз, әгәр бу локомотив булса... бу... бу пар двигателе. Бу Ferrari двигателен балалар арбасына кую кебек."
- Әй, әйбер, - диде Сэм. - Ни өчен аларның физиклары бу әйберне төзегәндә моны күрмәгәннәр соң?
- Син Кара Кояшның нинди икәнен беләсең, Сэм, - дип искәртте Каспер яңа дустына. - Алар куркынычсызлыкка игътибар итмиләр, әгәр аларның әгъзасы зур булса.
"Ярар, әгәр син өеңә чит кешеләрне кертергә телисең икән, алар син яшеренгән оешма өчен шымчылар булырга мөмкин, бу синең проблемаң", - дип кырт кисте ул.
- Мин шулай эшлим, - дип тиз генә җавап бирде Пердью. - Шулай да, сине минем өемә шул алып килде түгелме соң?
Мастерс аның елмаюын теләде. Херстлар һәм аларның хезмәттәшләре Тафт химия заводында аңа нәрсә эшләгәннәреннән соң, ул тере килеш күмелергә лаек иде, иренең кумирыннан бизәк алу турында әйтеп тә тормыйм.
- Син шулай дип әйткәнеңә ышана алмыйм, Дэвид, - дип пышылдады ул. - Мин монда килеп, сине боза торган берәр яшерен мошенниктан моны кабул итмәячәкмен. Син аңа эшләргә кирәклеген әйттеңме?
Пердью Лилитка ышанмыйча карады. "Ул Сэмның дусты, кадерлем, һәм мин әле дә бу йортның хуҗасы, искә төшерергә рөхсәт итсәм?"
"Макфадден, бу проект тәмамлангач, сиңа акча биреләчәк. Ядроларны таркату турындагы килешү илләрендәге глобаль карар кабул итүчеләр һәм МАГАТЭ вәкилләре Новосибирскида фаҗигале тәмамланганнан соң гына, аларның кабинетлары үз варисларын билгеләүдән башка чара калмаячак", - дип аңлатты Тафт. "Хәзерге барлык вице-президентлар һәм министрлыкка кандидатлар - "Кара кояш" әгъзалары. Алар ант иткәч, бездә монополия булачак, һәм шуннан соң гына сез Орденның яшерен вәкиле буларак икенче өлешегезне алачаксыз."
"Димәк, син бу поездны рельстан чыгарачаксыңмы?" - дип басым ясады Макфадден. Ул Тафт һәм аның гомуми картинасы өчен шулкадәр аз әһәмияткә ия иде ки, аны искә алырга да кирәк түгел иде. Ләкин Макфадден күбрәк белгән саен, аңа күбрәк оттырырга туры килде, һәм бу Тафтның аны тотуын тагын да көчәйтте. Тафт әһәмиятсез судья һәм мэрны кочаклады.
"Новосибирск читендә, аның икенче ягында, бу тимер юл линиясенең ахырында, Вольф партнерлары төзегән зур тау корылмасы урнашкан", - дип аңлатты Тафт иң яклаучы итеп, чөнки Обан мэры гади кеше иде. "Ул таш һәм боздан ясалган, ләкин аның эчендә киртәдәге ярылу нәтиҗәсендә барлыкка килгән үлчәп булмый торган атом энергиясен туплаячак һәм саклаячак зур капсула бар. Бу конденсатор барлыкка килгән энергияне саклаячак."
"Реактор кебек", - дип тәкъдим итте Макфадден.
Тафт көрсенеп куйды. "Әйе, дөрес. Без дөньяның берничә илендә шундый ук модульләр төзедек. Безгә кирәк булганы - бу киртәне җимерү өчен гаҗәеп тизлектә хәрәкәт итүче бик авыр объект. Бу һәлакәтнең атом энергиясен күргәч, без оптималь нәтиҗәлелек өчен киләсе суднолар флотын кайда һәм ничек көйләргә икәнен белербез."
"Аларның да пассажирлары булачакмы?" - дип кызыксынып сорады Макфадден.
Вольф аның артыннан килеп, елмайды: "Юк, бары тик шул гына".
* * *
Икенче вагонның арткы өлешендә өч пассажир Ольганы эзли башлар өчен кичке аш беткәнче көтте. Инде бик соң иде, ләкин иркә кунаклар кичке аштан соң эчемлек эчеп вакыт үткәрделәр.
- Мин туңып беттем, - дип зарланды Нина калтыранып пышылдап. - Син безгә эчәргә җылы нәрсә алып була дип уйлыйсыңмы?
"Хәзер анда бара алмыйсың. Ул үз купесына кайтты, Каспер. Мине монда шуңа кире алып килделәр. Нина белән эчкә керегез", - дип боерды ул, алар артындагы коридорны тикшереп. Тагын бер зур һәм гаҗәеп фигура якынлашып килә иде.
"Сэм, миңа аны алып килергә кирәк", - дип ыңгырашты Каспер.
- Әйе, син дә шулай эшләрсең, ләкин башыңны куллан, дустым, - дип җавап бирде Сэм, Касперны тантанасыз рәвештә аш бүлмәсенә этеп. - Ул анда булганда, син анда керә алмыйсың.
"Мин булдыра алам. Мин аны үтерәм дә, алып китәм", - дип ыңгырашты кайгылы физик, саксыз мөмкинлекләрне күреп.
"Без ничек чыгабыз?" - дип карлыкты Нина. "Бу эчтән ачып була торган купе түгел! Аның йозагы юк!"
"Борчылмагыз," диде Каспер. "Без бу ишекне мин Тафтның ишеген ачарга җыенган кебек ача алабыз."
"Магнит белән", - дип җавап бирде Нина.
Сэм аптырашта калды. "Әйт әле миңа."
"Сэм, без бу поезддан беренче мөмкинлектә төшәргә тиешбез дип, син хаклы дип уйлыйм", - диде Каспер. "Күрәсеңме, бу чынлыкта поезд түгел. Мин аның дизайнын таныйм, чөнки... мин аны төзедем. Бу мин Орден өчен эшләгән судно! Бу алар тизлек, авырлык һәм тизләнеш ярдәмендә киртәне узу өчен кулланырга планлаштырган эксперименталь судно. Мин Тафт бүлмәсенә бәреп керергә тырышканда, астагы панельләрне, Мирдалвуд төзелеш мәйданчыгында суднога урнаштырган магнит битләрен таптым. Бу еллар элек коточкыч хата белән тәмамланган экспериментның зур абыйсы, мин проекттан баш тартып, Тафтны ялладым."
"И Ходаем!" - дип Нина сулыш алды. "Бу экспериментмы?"
- Әйе, - дип ризалашты Сэм. Хәзер барысы да аңлашыла башлады. - Осталар аңлаттылар ки, алар Эйнштейн тигезләмәсен Пердьюның "Югалган шәһәр" әсәрендә ачкан, бу поездны - бу корабны - гипертоник тизлеккә кадәр тизләтергә һәм үлчәмне үзгәртергә мөмкинлек бирәчәк дип?
Каспер авыр йөрәк белән көрсенеп куйды. "Һәм мин аны төзедем. Аларның җимерелгән атом энергиясен бәрелеш урынында тотып, аны конденсатор буларак кулланачак модуле бар. Аларның күбесе берничә илдә, шул исәптән сезнең туган шәһәрегез Нинада да, бар."
"Шуңа күрә алар Макфадденны кулланганнар", - дип аңлады ул. "Мине сикегез."
"Иртәнгә кадәр көтәргә кирәк", - дип җилкәләрен сикертте Сэм. "Тафт һәм аның бандитлары Төмәнгә төшәләр, анда делегация Төмән электр станциясен тикшерәчәк. Алар делегациягә кайтмыйлар. Төмәннән соң, бу поезд туры Новосибирск янындагы тауларга таба бара, һәр секунд саен тизләнә."
* * *
Икенче көнне, салкын төннән соң, аз йокыдан соң, өч пассажир "Валькирия"нең Тюмень станциясенә килеп керүен ишетте. Бесслер домофон аша: "Ханымнар һәм әфәнделәр, безнең беренче тикшерүебезгә рәхим итегез, Тюмень шәһәре", - дип игълан итте.
Сэм Нинаны нык кочаклады, аны җылытырга тырышты. Ул кыюлыгын арттырыр өчен кыска сулыш алды һәм юлдашларына карады. "Хакыйкать мизгеле, дуслар. Алар барысы да поезддан төшү белән, һәрберебез үз купесына утырып, Ольганы эзләячәкбез."
"Мин магнитны өч кисәккә ваттым, шуңа күрә без кирәкле урынга барып җитә алдык", - диде Каспер.
"Официантлар яки башка хезмәткәрләр белән очрашсаң, тынычлан. Алар безнең төркемдә түгел икәнебезне белмиләр", - дип киңәш бирде Сэм. "Әйдәгез киттек. Бер сәгать вакытыбыз бар, әйе."
Истерикага бирелеп, Нина моңа түзә алмады. Валькирия тагын да тизрәк барды, үтне тамагына кире тыгып. "Сэм!" - дип кычкырды ул, тавышы өзелгәнче. Бу мөһим түгел иде, чөнки вагон-ресторандагы делегатлар да шулай ук борчылган иде. Сэм уянды, күзләре ояларында биеде. "Уян, ләгънәт!" - дип кычкырды ул.
"Мин торам!" - дип ыңгырашып куйды ул.
"Сэм, без тиз арада машина бүлмәсенә барып җитәргә тиеш!" - дип, ул Вульф белән булган яңа сынаудан соң шок хәлендә елап, борынын селкетеп куйды. Сэм аны кочакларга утырды һәм җанварның муеныннан кан агып торганын күрде.
"Мин аны тоттым, Сэм", - дип кычкырды ул.
Ул елмайды: "Мин моннан да яхшырак эшли алмас идем."
Нина пыскырып торып басты һәм киемнәрен төзәтте. "Машина бүлмәсе!" - диде Сэм. "Мин ышанам, бу ачык бердәнбер урын." Алар тиз генә кулларын савытта юып киптерделәр һәм Валькирия алдына йөгерделәр. Делегатлар яныннан үткәндә, Нина аларны тынычландырырга тырышты, гәрчә алар барысы да җәһәннәмгә бара дип ышанган булса да.
Машина бүлмәсенә кергәч, алар җемелдәп торган утларны һәм идарә итү җайланмаларын игътибар белән тикшерделәр.
"Юк, ләкин мин нәкъ шуңа шалтыратам", - дип җавап бирде Каспер. Ул Пердьюга барысын да аңлаткан иде, Ольга белән поезддан кая төшәргә тиешлеген дә, һәм Тафт һәм аның якташлары кая баруларын да белмәгән. "Шулай да, мин Зельда Бесслерда Валькирия өчен пульт бар дип уйлыйм", - диде Каспер Пердьюга.
Миллиардер компьютер экранының җемелдәгән яктысына елмайды. "Димәк, бу шулаймы?"
Аның күзләре йокысы REM йокысына күчкәндә синапсларын тыңлады, аны аң астының рәхимсез кочагына бирде. Гейдельберг университеты хастаханәсендәге шәхси бүлмәдә төнлә утлар кабынды, анда доктор Нина Гулд нурланыш авыруының коточкыч нәтиҗәләрен дәвалау өчен кабул ителде. Моңа кадәр аның хәленең чыннан да ни дәрәҗәдә җитди булуын билгеләү авыр иде, чөнки аны озатып барган ир аның нурланыш дәрәҗәсен ялган күрсәткән иде. Ул әйтә алган иң яхшы сүз - ул аны Чернобыль җир асты тоннельләрендә теләсә нинди тере җан иясе дәвалана алганнан да озаграк сәгатьләр буе йөргәндә тапкан.
"Ул безгә барысын да сөйләмәде", - дип раслады шәфкать туташы Баркен үзенең кечкенә кул астындагы хезмәткәрләренә, "ләкин миндә көчле шик бар иде, бу доктор Гулд аны тапканчы анда кичергәннәрнең яртысы да түгел иде". Ул җилкәләрен сикертеп, көрсенеп куйды. "Кызганычка каршы, бездә дәлилләр булмаган җинаять өчен аны кулга алудан тыш, без аны җибәрергә һәм бездәге аз гына мәгълүмат белән эш итәргә мәҗбүр булдык."
"Бәлки, зыян табиблар башта уйлаганча зур булмагандыр", - дип җавап бирде Нина. "Моннан тыш, әгәр мин шулкадәр яхшы савыгам икән, ни өчен мин сукырыйм?"
Нина ханымның фаразы дөрес булыр дип өметләнде, чөнки аңа Сэмны табып, Пердью турында сорашырга кирәк иде. Аңа яңа телефон да кирәк иде. Моңа кадәр ул яңалыклардан Пердью турында берәр нәрсә тикшереп кенә йөрде, чөнки ул Германиядә яңалыклар чыгарырлык дәрәҗәдә танылган булырга мөмкин иде. Ул аны үтерергә тырышса да, ул аның кайда гына булса да, исән-сау булуына өметләнде.
"Мине монда алып килгән кеше... ул кайчан да булса кире кайтам дип әйттеме?" Нина Детлеф Хольцер турында сорады, ул аны Пердьюдан һәм Чернобыльдәге мәшһүр 4 нче реактор астындагы шайтан кан тамырларыннан коткарганчы зыян китергән танышы.
"Юк, шуннан бирле без аннан хәбәр алмадык", - дип таныды Баркенның апасы. "Ул минем егетем түгел иде бит, шулаймы?"
Нина Рогипнол йогынтысында булу нинди икәнен белүенә бераз борчылып, шәфкать туташы башын тагын чайкады. "Юк, ләкин мин мондый наркотикның үзәк нерв системасына ничек тәэсир итүен яхшы аңлыйм. Син дә шулай хис итәсеңме?"
Нина баш какты, хәзер күзләрен ача да алмады. Шәфкать туташы Маркс Нинаның кан басымы бик түбән булуын, аның алдагы фаразына бөтенләй каршы килә торган рәвештә төшүен күреп борчылды. "Гәүдәм тишек кебек тоела, Марлен", - дип тын гына пышылдады Нина.
- Туктагыз, доктор Гулд, - дип ныклы итеп әйтте шәфкать туташы, Нинаның акылын уятыр өчен кискен һәм каты итеп сөйләшергә тырышып, хезмәттәшләрен чакырырга йөгерде. Алар арасында ике төн үткәч икенче дәрәҗәдәге пешү белән килгән егетне дәвалаган табиб доктор Эдуард Фриц та бар иде.
- Доктор Фриц! - дип кычкырды шәфкать туташы Маркс, башка пациентларны куркытмаслык, ләкин медицина персоналына ашыгычлык дәрәҗәсен күрсәтерлек тавыш белән. - Доктор Гулдның кан басымы тиз төшә, һәм мин аны аңында тотарга тырышам!
Ләкин ул коточкыч журналист иде, вакыт-вакыт якты утлар аны якын арадан сукырайтып торуы, хәтта ул бу сынау турында онытканда да, фотолар җиңүен аңлатканлыгын онытты. Бер мизгелгә Сэм шунда утырды, шулкадәр авыртулы гадәти булган булса иде дип теләде; эчке кием, яисә ким дигәндә стринги кигән булса иде дип теләде! Морагның тешсез авызы көлүдән киң ачылды, ул аны күтәреп алырга якынлашты.
"Борчылма, кадерлем!" - дип көлде ул. "Болар без беренче тапкыр күргән кешеләр түгел!"
Нык кыз бер тиз хәрәкәт белән аны аягына бастырды. Сэм шулкадәр исерек һәм косучан булганлыктан, аңа каршы тора алмады, чөнки Сэм аның килт-буявын салып, аны тотып, комедияле тамаша күрсәтте.
Сөякле бармак Нинаның кулына төртеп куйды, аны куркытып уяндырды. Рефлексив рәвештә ул кулын авырткан урынга басты, көтелмәгәнчә аны уч астына эләктерде, бу аны куркып үлеп җибәрде. Аның оялган күзләре кем белән сөйләшкәнен күрер өчен зурайды, ләкин пластик битлекнең кашлары астындагы үткен кара таплардан башка ул йөзне аера алмады.
"Нина! Тынычлан!" - дип ялварды буш йөз йомшак кына чыелдап. Бу аның бүлмәдәше иде, ул карават янында ак хастаханә халатында басып тора иде. Трубкалар аның кулларыннан алынган, ә тирә-яктагы ак тиредә саксыз сөртелгән кызыл төс эзләре калган иде.
"Нәрсә бу җәһәннәм?" - дип җыерылды ул. "Чыннан дамы?"
- Белмим, ярыймы? - дип тавышы куллары астында йомшак кына калтырады. - Чыннан да белмим. Мин бу вакыт эчендә йоклап ятам. Ходаем, мин аның сакчысымыни?
- Юк, бик кыска, - дип каршы килде Сэм. Аның карашы бина өстеннән, күккә күтәрелде, аннары өч немец солдаты булган урынга төште. Сэм сулыш алды. Алар юкка чыккан иде.
"Химмельфарб?" - дип фаразлады Пердью.
"Әйе, менә шул! Исеме шул!" - дип җиңелчә кычкырды Сэм, ләкин хәзер ул борчыла иде. "Алар юкка чыкты. Алар юкка чыкты, Пердью. Кара әле! Мин аны һәркайда югалтам, шулай бит? Элек мин давыл вакытында газ чыгаруны куып җитә идем!"
Пердью тын калды, машинасында уңайлы шартларда яшерен файллларны бозып алган мәгълүматларын карап чыкты, ә Сэм иртәнге салкын һавада басып торып, үзе дә аңламаган нәрсәне көтте.
- Бу егетләр үрмәкүчләр кебек, - дип ыңгырашты Сэм, күзләрен камчы белән каплаган кешеләргә карап. - Син карап торганда, алар янап торалар, ләкин алар кая киткәннәрен белмәгәч, күпкә начаррак.
- Сэм, - дип кинәт кенә Пердью тавыш чыгарды, журналистны, аны эзәрлекләп, засадага алып баралар дип ышанган килеш, темага күчте. - Алар барысы да немец Люфтваффесы очучылары, Лео 2 бүлеге.
Ул аның чыннан да озын ак плащ кигәнен искә төшерде, ләкин аннан башка, аның йөзен аерып карау мөмкин түгел иде, хәтта аның йөзе әле дә булса да. Аны бераз ачуландырганы - алар аны күргәч, кайда гына юл сорасалар да яки башкалар белән аралашсалар да, гаҗәпләнмәүләре иде. Әлбәттә, әгәр алар йөзе һәм гәүдәсе тоныкланган ирне күрсәләр, алар ниндидер тавыш чыгарырлар яки ниндидер кызгану сүзе әйтерләр иде? Ләкин алар гади генә җавап бирделәр, ирнең яңа яралары өчен борчылу билгеләре күрсәтмәделәр.
"И Ходаем!" - дип пышылдады ул куркудан, фарфор чынаякны нык кысып. Аның карашы буш өстәл өслегенә төште, анда бер генә файл да күренмәде. Аңа җиңеллек бирде, бу соңгы чуалышларның ямьсез миражы гына иде, ләкин ул эчендәге чын хәбәрләрнең дә шул ук булуын теләде. Ни өчен бу да начар төш кенә була алмый? Мескен Нина!
Марлен Марксның күзләре тагын яшьләнде, ләкин бу юлы Нинаның хәле аркасында түгел иде. Чөнки ул матур, кара чәчле тарихчының исәнме-юкмы икәнен дә белмәде, бу таш йөрәкле явыз аны кая алып киткәнен дә белмәде.
16 нчы бүлек - Күңелле очрашу / Бик күңелсез өлеш
"Эдинбург Постыннан элеккеге хезмәттәшем Маргарет Кросби шалтыратты", - дип серен ачты Сэм, Пердью белән арендага алынган машинага утырганнан соң да телефонына сагыну белән карап. "Ул миңа Германия һава көчләренең ниндидер җәнҗалга катнашуын тикшерүдә катнашу мөмкинлеген тәкъдим итәргә килә."
"Яхшы хикәя кебек тоела. Син моны эшләргә тиеш, карт. Мин монда халыкара яшерен килешү сизәм, ләкин мин яңалыклар җанатары түгел", - диде Пердью, алар Нинаның вакытлыча сыену урынына таба барганда.
Сэм белән Пердью үзләренә күрсәтелгән йорт каршында туктагач, бу урын куркыныч күренде. Тыйнак йорт күптән түгел буялган булса да, бакча кыргый иде. Икесе арасындагы контраст йортны аерып күрсәтте. Кара түбә астындагы беже төстәге тышкы стеналарны чәнечкеле куаклар әйләндереп алган иде. Морҗадагы ачык алсу буяу аның буялганчы бозылганлыгын күрсәтә иде. Төтен аннан ялкау соры аждаһа кебек күтәрелде, болытлы көннең салкын, монохром болытлары белән кушылды.
Йорт күл буендагы кечкенә урам ахырында урнашкан иде, бу исә бу урынның күңелсез ялгызлыгын тагын да арттырды. Ике ир машинадан төшкәч, Сэм бер тәрәзәдәге пәрдәләрнең җилфердәвен күрде.
"Мондый хата ясаганым өчен бик үкенәм. Ул белән югалган икенче пациентның да исеме Сэм иде", - дип аңлатты ул.
"Әйе, кадерлем, мин аны башка тапкыр тоеп алдым. Гафу сорарга кирәкми. Бу чын хата иде." Алар лифт белән бишенче катка менделәр. Бу минем гомеремне өзәргә җыенган хата иде!
Карлсруэ полиция бүлегенең җаваплы полиция капитаны килгәннән соң берничә минуттан соң, Мардукның кыскача күрсәтмәсе тәмамланды. Алар аны бары тик кечкенә җинаятьләрдә, мәсәлән, һөҗүм итүдә генә гаепли алдылар.
"Лейтенант, полиция эшен тәмамлагач, сез аны алып киткәнче, мин медицина сәбәпләре буенча тоткарланган кешене азат итәргә тиеш", - диде шәфкать туташы Маркс офицерлар алдында Вернерга. "Бу госпиталь протоколы. Югыйсә, Люфтваффе юридик җаваплылыкка тартылырга мөмкин."
Полиция начальнигы адвокат белән килеште. "Әйе, бу дөрес, ханым. Шулай да, бездә әле дә ачык үтерү эше бар, һәм хәрбиләр безнең бердәнбер шикләнелүченең исемен атый. Бу проблема тудыра."
- Ә син, - диде Сэм, һаман да аптырап калган доктор Фрицны почмакка борып. - Син кайда урнашасың?
"Ант итәм, мин бернәрсә дә белмәгәнмен!" - дип таныды доктор Фриц. "Ул миннән аны үзе өчен сакларга кушты. Шуңа күрә мин аңа аны кая куйганымны әйттем, ул эштән азат ителгәндә мин эштә булмасам иде дип! Ләкин ант итәм, мин бу нәрсәнең моны эшли алачагын беркайчан да белмәгән идем! Ходаем, мин бу... бу... табигый булмаган үзгәрешне күргәч, акылымны югалта яздым!"
Мардук аны игътибарсыз калдырды һәм тагын да язылмаган кагыйдәләрне билгеләде. "Маскачы донорның үзенчәлекләрен алганнан соң, битлекне бары тик ут белән генә алып була. Аны битлекченең йөзеннән бары тик ут кына алып була." Аннары ул җитди рәвештә өстәде: "Һәм нәкъ менә шуңа күрә мин дә шулай эшләргә тиеш идем."
Химмельфарб моңа түзә алмады. "Ходай хакына, мин пилот. Бу мәгънәсез чүп-чар, һичшиксез, минем өчен түгел. Бу минем өчен Ганнибал Лектор кебек. Мин китәм, дуслар."
"Бу өлеш күбесенчә риваять һәм миф булып кала, улым", - дип җилкәләрен сикертте Мардук. "Мин моның еллар дәвамында берничә тапкыр гына булуын күрдем. Битлекне явыз максатларда кулланган кешеләрнең күбесе үч алганнан соң үзләре белән нәрсә булачагын белмәгән. Һәрбер явыз теләк яки ирешелгән теләк кебек үк, моның да бәясе бар. Ләкин кешелек беркайчан да өйрәнми. Көч аллалар өчен. Тыйнаклык кешеләр өчен."
Вернер боларның барысын да башына исәпләп чыгарган. "Кыскасы, мин кыскача гына әйтәм", - диде ул. "Әгәр битлекне битлек итеп кенә кисәң, ул зыянсыз һәм файдасыз."
"Ләкин ул чакта аны утта яндырырга яки кияргә һәм сукыр калырга туры килер иде, аннары бөтенләй акылдан язгансың", - дип җыерды Вернер, үрдәкләрен тезеп баруга игътибар итеп.
"Дөрес", - дип раслады Мардук.
Доктор Фрицның тагын бер соравы бар иде. "Мардук әфәнде, бу язмышларның берсен дә ничек булдырмаска икәнен кем дә булса аңладымы? Сукыр калмыйча яки утта үлмичә битлекне азат иткән кеше бармы?"
"ЛёВенхаген моны ничек эшләгән? Ул чыннан да доктор Хилтның йөзен алып, хастаханәдән чыгып китү өчен аны кире кигән! Ничек ул моны эшләгән?" - дип сорады Сэм.
- Мин моның белән тулысынча килешәм, - диде доктор Фриц. - Ләкин, әфәнделәр, мин сездән чыннан да үтенергә тиешмен, административ персонал безнең артык ләззәтләнүләребезне ишеткәнче.
Доктор Фрицның күңеленә хуш килде, бу юлы барысы да ризалашты. Алар пальтоларын алдылар һәм әкрен генә офистан чыгып китәргә әзерләнделәр. Баш кагу һәм соңгы хушлашу белән, һава көчләре пилотлары китеп бардылар, Мардукны күрсәтер өчен саклаучы сак астында калдырдылар. Алар бераз соңрак Сэм белән очрашырга булдылар. Бу яңа вакыйгалар борылышы һәм бик кирәкле буталчык фактларны аеру белән, алар үзләренең зур пландагы рольләрен яңадан карарга теләделәр.
Германияне һәм Бөтендөнья банкының яңа дөнья өчен утопик максатларын яклау аның беренче һәм төп бурычы һәм теләге иде. Бу максат өчен кеше үтерү гадәти хәл иде, ләкин хәзер ул Люфтваффе командирының теләкләрен канәгатьләндерү өчен канлы маҗарага кереште, бу Германиянең иреге яки дөньяның иминлеге белән бернинди дә бәйләнеше юк иде. Чынлыкта, ул хәзер киресенә омтыла иде. Бу аны начарая барган күрү сәләте һәм барган саен каршылыклырак холык кебек үк җәберләде.
Аны иң борчыганы - Нейманның ЛёВенхаген аны беренче тапкыр яндырганда чыгарган кычкыруы иде. Капитан Шмидт ЛёВенхагенны командир югары дәрәҗәдә яшерен операция дип атаган операция өчен яллаган. Бу аларның эскадрильясе Иракның Мосул шәһәре янында күптән түгел урнашканнан соң булган.
Командирның LöWenhagen басмасына сер итеп сөйләгәннәреннән күренгәнчә, Флигер Нойманны Шмидт шәхси коллекциядән аз билгеле булган борынгы ядкәрне алырга җибәргән, алар Иракта булганда, Бөтендөнья банкына һәм, аерым алганда, андагы ЦРУ бүлегенә каршы соңгы шартлаулар вакытында. Элек яшүсмер җинаятьче булган Нойман бай коллекционерның өенә кереп, Бабыл битлеген урлау өчен кирәкле күнекмәләргә ия булган.
Шул төнне искә төшереп, Левенхаген капитан Шмидтка карата аның аңында кайнар нәфрәт таралды. Ул кирәксез корбаннарның сәбәбе иде. Ул комсызлыктан туган гаделсезлекнең сәбәбе иде. Ул Левенхагенның башка беркайчан да үзенең матур йөзен кире кайтара алмавының сәбәбе иде, һәм бу, һичшиксез, командирның комсызлыгы Левенхагенның тормышына - аннан соң калганнарына - китергән иң гафу ителмәслек җинаять иде.
Эфес шактый чибәр иде, ләкин ЛёВенхаген өчен аның шәхесен югалту аңа китерә алган теләсә нинди физик җәрәхәттән дә көчлерәк булды. Хәлне тагын да начарайтканы, күзләре аны шулкадәр начарайтты ки, хәтта ризыкка заказ бирер өчен меню укый да алмады. Бу хурлык уңайсызлыктан һәм физик җитешсезлекләрдән дә начаррак иде диярлек. Ул шнапстан бер йотым эчте һәм бармакларын башы өстендә чыртлады, тагын да күбрәк таләп итте.
Башында ул башкаларны үзенең начар сайлаулары өчен гаепләгән меңләгән тавышны ишетә иде, һәм үзенең эчке акылы, барысы да тиз арада начар булып киткәнлектән, тынып калды. Ул битлек алган төнне һәм Нейманның үзенең тырышып тапкан табышын бирмәскә тырышканын искә төшерде. Ул Нейман эзеннән төнге клуб баскычы астындагы комарлы уен урынына китте. Анда ул үзен бу урынга еш йөрүче тагын бер күңел ачучы итеп күрсәтеп, вакытын көтте.
Төнге бердән соң, Нейман барысын да югалтты һәм хәзер икеләтә авырлык белән очраша иде.
"Әгәр бу битлекне залог буларак калдырырга рөхсәт итсәң, мин сиңа 1000 евро түләрмен", - дип тәкъдим итте Левенхаген.
"Хәзер мин синең битлекнең нәрсә эшләгәнен аңлаганыңны күрдем", - дип мыгырданды Шмидт, башын аска төшереп, тыңлау-тыңламауны тикшерде.
"Мин аның ул төнне нәрсә эшләгәнен күрдем, синең кечкенә карчыгаң Нойман аны үз-үзенә кул салыр өчен кулланганда", - диде Левенхаген тыныч кына, тешләүләр арасында сулыш алып кына, итнең беренче яртысын хайван кебек йотып.
"Димәк, хәзер нәрсә эшләргә тәкъдим итәсез? Мине акча өчен шантажлагыз, Нейман кебек?" - дип сорады Шмидт, үзенә вакыт отып алырга тырышып. Ул бу калдыкның аны кулланучылардан нәрсә тартып алганын бик яхшы аңлый иде.
"Шантажлыйммы?" - дип кычкырды Левенхаген, тешләре арасына алсу ит тутырып. "Шаяртасыңмы? Мин аны салдырырга телим, капитан. Син аны хирургка салдырырсың."
"Дөрес. Без шуның аша үттек, капитан, җәһәннәмнән чыккан ярканатлар кебек. Димәк, мин аны үтерергә әзер идем. Мин бик нык авырту кичердем, кан ага иде, аның миннән шулкадәр озак качып йөрүеннән туйдым. Ант итәм, мин битлекне кире алу өчен аның башын ватарга әзер идем, беләсезме?" - дип тыныч кына мыгырданды Левенхаген, бик тәмле психотик тавыш белән.
- Әйе, әйе. Дәвам ит, - дип, Шмидт, кул астындагы хезмәткәр ахыр чиктә бу акылдан язганчы, хикәянең калган өлешен ишетергә нык теләде.
"Миңа Маргаретның идеясе дә ошый", - диде Мардук. "Әгәр без битлекне ала алсак, профессор Слоанның үтерелүе турындагы хәбәрләрнең ялган булуына дөньяны ышандыра алабыз. Һәм без үзебезнең алдакчыны документка кул куярга җибәрә алабыз."
"Бу бик зур эш, ләкин мин мондый эшне кем башкара алырлык акылдан язганын беләм кебек", - диде Сэм. Ул телефонын алды һәм тиз арада номер җыючы номерга хат язды. Бер мизгел көтте, аннары аның йөзе тулысынча игътибарлы булып күренде.
- Юк, юк. Химмельфарб турында борчылма. Ул миңа аны миссиядән алырга кушты, чөнки ул моңа түзә алмады. Сезнең кебек кеше минем кул астында булуыма мин бик шат, лейтенант, - дип Вернер урыныннан сыгылмалы гына йөзен җыерды Шмидт. - Мине өметсезләндермәгән бердәнбер кеше син.
Вернер Шмидт битлекне ала алганмы, әгәр алган булса, аны кайда саклаганмы дип уйланды. Ләкин бу аның сорый алмаган бер җавап иде. Бу аңа күзәтеп барырга туры киләчәк.
- Рәхмәт, әфәндем, - дип җавап бирде Вернер. - Әгәр сезгә миннән башка нәрсә кирәк булса, сорагыз гына.
Аның җавабы юк иде. Ул вакытта Мардуктан бу турыда күбрәк сорарга хәтта башына да килмәде.
"Мин бернәрсә дә белмим", - дип җавап бирде Сэм. "Ләкин мин хәзер аңа Маргаретның телефоныннан шалтыратып куркыныч астына куя алмыйм. Кем белә, алар дошман сызыгы артында кайда икәнен, беләсезме? Бу безнең барысын да югалтырга мөмкин булган акылсыз адым булыр иде."
"Беләм. Мин кызыксынам гына", - диде ул.
"Ни өчен?" - дип сорарга тиеш иде ул.
"Әйе, син Маргаретның кемнеңдер битлекне профессор Слоан кыяфәтенә кереп, хәтта тынычлык килешүенә кул кую өчен дә куллану идеясе булган дидең, шулай бит?" - дип сөйләде Нина.
Карт җавап бирергә дә тырышмады. Бу шулкадәр ачык иде ки, битлек саклаучы буларак, ул аны кайда гына булса да таныр иде. Аңа бары тик башын борып яшь лейтенантка карарга гына кирәк иде. "Цк-цк-цк."
"Марлен. Марлен Маркс. Алар аны Вернерга шалтыратырга мәҗбүр иттеләр, чөнки ул ярдәм иткән табибны үтерделәр. Без аны бары тик аның шалтыратуын аның кәрәзле телефонына таба гына таба алабыз."
Экранда Сэм башын чайкап тора иде инде. "Юк, Шмидтның телефоны бар. Мин сиңа аның номерын җибәрәм, эзләү өчен, ләкин син аның белән анда элемтәгә керә алмыйсың, Пердью."
"Әйе, әлбәттә. Ул чакта мин аны сиңа җибәрермен. Ул шалтыратса, син аңа бирә аласың. Ярар, ул чакта бу эшләрне миңа тапшыр, һәм мин тиздән нәтиҗәләр белән сиңа җавап бирермен."
Лиза ярдәмчесенә борылды. "Хәзер мин Мартаның ни өчен барлык карарларны кабул итәргә туры килүеннән зарланганын аңлыйм. Аларга аның шунда булачагын әйт. Мин әлегә бу авырлык белән яулап алынган башлангычны аякка бастырырга җыенмыйм. Хәтта үзем анда барып тынычлык сорарга тиеш булсам да, терроризм аркасында аны кулдан ычкындырмаячакмын."
Мардук аптырап калган кебек иде. Ул үз гамәлләре матур ханымның үлеменә китерәчәген беркайчан да күз алдына китермәгән иде, ләкин хәзер бу чынбарлыкка әйләнде. Ул Маргаретның кычкыруын тыңлаганда, йөзенең аскы яртысын кулы белән каплады.
- Син куркынычсыз ераклыктан күзәтеп торасыңмы? - дип сорады Сэм Шмидтка. - Чөнки син минем кулым астында булсаң да, мин сиңа калын нацист баш сөягеңә пуля кадау кебек канәгатьлек бирмәячәкмен.
- Нәрсә әйтергә телисең? Син минем кем икәнемне беләсең, - дип сорады Нина нәфис елмаю белән, гәрчә бу ачыштан чынлыкта куркып калса да. - Мин профессор Слоун.
"Юк, син андый түгел. Профессор Слоанның күзләре бик куе зәңгәр иде. Ләкин синең матур гарәп күзләрең бар, минем патша йөзегемдәге оникс кебек. Әйтерсең лә, кемдер юлбарыс күзен тотып, йөзеңә куйган." Күзләре тирәсендә җыерчыклар барлыкка килде, ә сакалы елмаюын яшерә алмады.
"Син битлекне кире кияргә тиеш, улым", - диде Пердью чын күңелдән.
"Юк, бу юлы түгел. Ул бөтен хәлне Вернерның тартып алынган кәрәзле телефонына язып алган! Шмидт үз кешеләренә боерыкларын аңлаткан өлештән алып, ул вакытта Слоанга каршы үтерү планын төзегәнен таныган өлешкә кадәр, хәтта ул вакытта аның чыннан да үлгәнме-юкмы икәнен белмәсә дә. Хәзер Маргарет заговорны һәм Мейерны үтерүне ачыклау өчен алган куркынычлары белән билгеле, һ.б. Әлбәттә, ул аны сак кына борды, явыз калдык яки үз-үзенә кул салырга теләүчеләргә әйләнгән очучылар турында бернинди искә дә алынмасын өчен, аңлыйсызмы?"
"Мин аны шунда ташлап киткәннән соң, ул моны сер итеп сакларга булганына мин бик рәхмәтлемен. Ходаем, мин нәрсә уйлаган идем соң?" - дип ыңгырашты Мардук.
"Иң яхшы хәбәрче булу моны каплар дип ышанам, Питер", - дип юатты аны Сэм. "Әгәр син аны шунда калдырмасаң, ул хәзер аны данлыклы иткән барлык кадрларны да ала алмас иде."
"Шулай да, мин аңа һәм лейтенантка бераз компенсация түләргә тиеш", - дип җавап бирде Мардук. "Киләсе Барлык изгеләр кичендә, безнең маҗаралар истәлегенә, мин зур бәйрәм оештырачакмын, һәм алар хөрмәтле кунаклар булачаклар. Ләкин аны минем коллекциядән ерак тотарга кирәк... куркыныч булса."
"Бик шәп!" - дип кычкырды Пердью. "Без аны үз йортымнан алып китә алабыз. Темасы нинди?"
Бу вакытка Сэм тозлы коега барып җиткән иде, аны анда җыелган кешеләр этәрде. Башка беркем дә эчәргә теләмәде, ләкин барысы да дивар кебек басып торалар, Сэм караңгылыкта суның сиптерүен ишетә алырлык тишекне каплап куялар.
"Әйе, беләм", - дип таныды ул. Сэмның зур, кара күзләре идәнне карап чыкты, ә аның акылы ышандырырлык җавап эзләде. "Минемчә, бу минем күзаллавым булганга, һәм бу кешеләр сәхнәдә өстәмә кешеләр генә булганга. Алар мин караган хикәянең бер өлеше иде", - дип җыерды ул, үз теориясенә ышанмаган килеш.
"Минемчә, бу аңлашыла. Шулай да, алар анда сәбәп белән килгәннәр. Югыйсә, сез анда башка беркемне дә күрмәс идегез. Бәлки, сезгә үлем импульсының йогынтысын аңлау өчен алар кирәк булгандыр", - дип тәкъдим итте табиб.
Сэм торып утырды да, чәчләрен сикертте. Ул көрсенеп куйды: "Доктор, моның ни әһәмияте бар? Кешеләрнең таркалуын күзәтү белән аларның шартлавын күзәтү арасында нинди аерма бар?"
"Гади", - дип җавап бирде табиб. "Аерма кеше элементында. Әгәр мин аларның үлеменең вәхшилеген күрмәгән булсам, бу шартлаудан башка бернәрсә дә булмас иде. Бу вакыйгадан башка бернәрсә дә булмас иде. Ләкин, кеше гомеренең югалуы һәм, ниһаять, сезнең күзаллавыгызның эмоциональ һәм әхлакый элементын сеңдерергә тиеш. Сез җимерелүне корбаннарсыз фаҗига дип кенә түгел, ә гомер югалту дип кабул итәргә тиеш."
"Мин моның өчен артык аек", - дип ыңгырашты Сэм, башын чайкап.
Доктор Хельберг көлеп җибәрде һәм аягына сукты. Ул кулларын тезләренә терәп, көч-хәл белән торып басты, магнитофонын сүндерергә барганда көлә-көлә. Сэм, табибның травматик тәҗрибәләрнең психосоматик күренешләрен өйрәнүе өчен, сессияләре вакытында аны яздырып алырга ризалашты - бу тәҗрибәләр паранормаль яки табигатьтән тыш чыганаклардан килеп чыга, бу ничек кенә мәгънәсез тоелмасын.
Ул икеләнде, нервланып көрсенеп куйды. "Әлбәттә, бу фараз гына. Шулай да, без күпләрнең бу элита гражданнарын үтерү өчен кулланылган төрле ысуллар аркасында катнашкан дип саныйбыз."
"Син карап торасыңмы? Син кем өчен эшлисең, Хольцер әфәнде? Син чыннан да мине мәгълүмат алырга этәрәсеңме?" - дип кычкырды ул, шаян гына аны артка этәреп. Аның сары чәчләре аның ялангач аркасына тибеп, ул чигенгән саен аның артыннан бара иде.
- Юк, юк, мин синең эшеңә кызыксыну күрсәтәм, кадерлем, - дип каршы төште ул, тыйнак кына, караватына егылып. Көчле гәүдәле Детлефның холкы аның гәүдәсенә туры килми иде. - Мин сине сорау алырга теләмәдем.
"Юк", - дип тиз җавап бирде ул. "Чынлыкта, мин бераз ял алдым. Чынлыкта, мин хәзер ялда".
"Бу бик борчулы!" - дип кычкырды Кэррингтон, башын шаяртып.
"Күңелсезлек менә шуннан килә, мистер Кэррингтон," дип елмайды Пердью. "Әйе, мин закон белән бернинди проблема да кичермәгәнемне беләм. Мин моны үз халкым белән хәл итәрмен."
"Яхшы. Аннары без бу гадәти булмаган вакыйга турында аз мәгълүматка ия булуыбызны исәпкә алып, мөмкин булганның барысын да тикшердек", - дип йомгаклады Каррингтон. "Шулай да, язмадан тыш, Хольцер ханым", - дип мөрәҗәгать итте ул матур немец илчесенә.
"Алар Германиядән нәрсә телиләр?" Каррингтон балык тота иде.
- Мин бу өлешне белмим, - дип зарланды Габи, һавага төтен өреп. - Мин шуны беләм: алар бик бай оешма, ресурслары чиксез диярлек, һәм алар дөнья өстеннән хакимлек итүдән башка бернәрсә дә теләмиләр.
"Сезнеңчә, без моның белән нәрсә эшләргә тиеш?" - дип сорады Кэррингтон, Пердью белән Габига бер үк вакытта карап, коймага сөялде. Җил аның сирәк, туры соры чәчләрен җилфердәтте, ул тәкъдимне көтте. "Без бу хакта беркемгә дә хәбәр итә алмыйбыз. Әгәр бу җәмәгатьчелеккә ачыкланса, истерия бөтен Европага таралачак, һәм мин сезнең канцлер өчен үлем җәзасы булачагына ышанам диярлек."
Ишек төбеннән Кэррингтонның секретаре аңа визадан баш тарту турындагы документка кул куярга ишарәләде, Пердью белән Габины уңайсыз тынлыкта калдырды. Һәрберсе бу мәсьәләдә үз ролен уйлады, гәрчә бу аларның эше булмаса да. Алар дөньяның ике абруйлы гражданины гына иде, алар комсызлык һәм хакимият артыннан куып, гаепсез кешеләрнең гомерен рәхимсез рәвештә өзгән караңгы җаннарга каршы көрәштә ярдәм итәргә омтылдылар.
- Әкрен генә! - дип кычкырды Клаус, киң елмаеп, кулларын чабып. - Син бары тик нечкәлекләрне генә белергә телисең. Тынычлан.
Пердью үзенең ачуының көчәя баруын сизде. "Кара әле, Клаус, мин ләгънәт турист түгел! Мин монда кунакка килмим, һәм мин, әлбәттә, сезне күңел ачарга да килмим. Мин бу бәхетсез эшне тәмамлау өчен һәм өйгә кайту өчен нечкәлекләрне белергә телим! Син минем монда ләгънәт бәйрәм костюмында, цирк җанвары кебек сезнең боҗраларыгыз аша сикереп торуым белән канәгать булуымны уйлыйсың кебек!"
Клаусның елмаюы тиз арада юкка чыкты. Пердю сөйләвен тәмамлагач, ябык ир аңа кузгалмыйча карады. Пердю үз фикерен аның белән начар көннәренең берсендә уйнаган җирәнгеч ахмакка аңлаткандыр дип өметләнде.
"Беттеңме, Дэвид?" - дип сорады Клаус түбән, шомлы тавыш белән, ишетелерлек түгел иде. Аның кара күзләре турыдан-туры Пердьюның күзләрен карап торды, ул ияген аска төшерде һәм бармакларын селкетеп куйды. "Әйдәгез, бер нәрсәне ачыклыйм. Син монда кунак түгел, дөрес; син хуҗа да түгел. Синең монда бернинди көчең дә юк, чөнки син ялангач, димәк, синең тылсымлы трюклар ясау өчен компьютер, гаджетлар яки кредит карталарың юк."
Клаус әкрен генә Пердьюга якынлашты, аңлатуын дәвам итте. "Сиңа монда сорау бирергә яки фикер әйтергә рөхсәт ителмәячәк. Син буйсынырсың яки үләрсең, һәм син моны сораусыз эшләрсең, мин ачык әйтәмме?"
"Кристалл кебек ачык", - дип җавап бирде Пердью.
"Сезгә хөрмәт итүемнең бердәнбер сәбәбе - сез кайчандыр Кара Кояш Орденыннан Ренат булгансыз", - диде ул Пердьюга, аны әйләндереп. Клаус үзенең әсиренә карата ачык нәфрәт белдерде. "Сез начар патша, хыянәтчел, Кара Кояшны яңа Бабыл белән идарә итү урынына юк итәргә теләгән хыянәтче булсагыз да."
"Синең кул астыңда дөньядагы иң көчле җанвар, Ренат, иде, һәм син аны пычратырга, азгынлыкка тартырга һәм гасырлар буе көч һәм зирәклекнең тулысынча җимерелүенә китерергә булдың", - дип вәгазьли Клаус. "Әгәр синең планың баштан ук булса, мин сине мактар идем. Бу алдау сәләтен күрсәтә. Әмма син моны көчтән курыкканга эшләсәң, дустым, син бернәрсәгә дә яраксыз."
"Ни өчен син Кара Кояш Орденын яклыйсың? Син аларның ярдәмчеләренең берсеме? Дөньяны юк иткәннән соң, алар сиңа тәхет бүлмәсендә урын вәгъдә иттеләрме? Әгәр син аларга ышансаң, син иң югары дәрәҗәдәге ахмак", - дип җавап бирде Пердью. Ул бүлмәдәге үзгәрүчән температураның йомшак җылылыгы астында тиресенең йомшарганын сизде.
Клаус Пердью каршында басып торганда ачы елмаеп көлде.
"Минемчә, "ахмак" кушаматы уенның максатына бәйле, шулай бит? Синең өчен мин теләсә нинди ысул белән хакимияткә омтылучы ахмак. Минем өчен син аны ташлаганың өчен ахмак", - диде ул.
"Сине монда программалаштырырга алып килделәр, син яңадан берәр максатка хезмәт итә алсын өчен", - диде ул. "Безгә махсус ядкәр кирәк, Дэвид, һәм син аны безнең өчен табарсың. Ә син иң яхшысын белергә телисеңме?"
Сэм белән Нина табибның соравына ничек җавап бирергә белмәделәр. Бергәләп маҗаралары вакытында күргәннәрен исәпкә алып, алар аңлашылмаган күренешләрнең булуын танырга мәҗбүр булдылар. Алар кичергән күп нәрсәләрнең катлаулы физика һәм ачылмаган фәнни принциплар белән бәйле булуын аңлатырга мөмкин булса да, алар башка аңлатмаларга да ачык иделәр.
"Сез барган авыл кешеләре берничә йөз ел элек бик сәер очрашу кичергәннәр. Бу гасырлар дәвамында телдән-телгә күчеп килгән хикәя, шуңа күрә мин бүгенге риваятьтә оригиналь хикәянең күпме өлеше калганын белмим", - дип сөйләде ул. "Алар кечкенә малайның күтәреп алып, авылга алып кайтып, башлыкка бирергә алып килгән кыйммәтле таш турында сөйлиләр. Ләкин таш бик гадәти булмаганга, өлкәннәр аны алла күзе дип уйлаганнар, шуңа күрә алар күзәтеп торырлар дип куркып, аны каплаганнар. Кыскасы, авылдагы һәркем өч көннән соң үлде, чөнки алар алланы сукырайтканнар, һәм ул аларга үз ачуын чыгарган."
"Ә син минем күрү проблемамның бу хикәя белән бәйләнеше бар дип уйлыйсыңмы?" - дип җыерылды Сэм.
"Нина, син мине тапканда мин нәрсә эшли идем?" - дип сорады ул.
"Мин сиңа әйттем бит", - дип үзен яклады ул.
"Юк, син миңа барысын да аңлаттың", - дип җавап бирде ул аның җавабын кире какты. "Мин хастаханәдә табибка мине тапкан хәл турында сөйләгәндә ничек үзеңне тоткарлаганыңны күрдем. Ярар, бәлки мин кайвакыт акылсыздырмын, ләкин мин һаман да дөньядагы иң яхшы тикшерүче журналист. Мин Казакъстандагы фетнәчеләр белән каршылыкларны җиңдем һәм Боготадагы рәхимсез сугышлар вакытында террористлар сыену урынына юл тоттым, бәбием. Мин тән телен беләм, һәм чыганаклар миннән нәрсәдер яшергәнен беләм."
Ул көрсенеп куйды. "Ничек файда сиңа, нечкәлекләрне белүдән? Без әле дә синең белән нәрсә булганын белмибез. Чыннан да, син DKM Geheimnis корабында югалган көнне синең белән нәрсә булганын да белмибез. Бу уйдырма мәгънәсезлеккә тагын күпме түзәргә мөмкин икәнен мин чыннан да белмим, Сэм."
"Мин моны аңлыйм. Беләм, ләкин бу мине борчый, шуңа күрә миңа белергә кирәк. Юк, минем белергә хакым бар", - дип каршы төште ул. "Син миңа тулы картинаны аңлар өчен әйтергә тиеш, кадерлем. Аннары мин икене бергә куя алам, аңлыйсыңмы? Шуннан соң гына мин нәрсә эшләргә кирәклеген белермен. Әгәр мин журналист буларак бер нәрсәне өйрәнгән булсам, ул да булса мәгълүматның яртысы... ләкин мәгълүматның хәтта 99% ы да кайвакыт җинаятьчене хөкем итү өчен җитми. Һәр деталь кирәк; нәтиҗә ясаганчы һәр фактны бәяләргә кирәк."
- Ярар, ярар, ярар, - дип бүлдерде ул. - Аңлыйм. Мин синең кайткач шулкадәр тиз арада күп нәрсәләр белән көрәшүеңне теләмим, ярармы? Син шулкадәр күп нәрсә кичердең һәм могҗизалы рәвештә барысын да түздең, җаным. Мин бары тик сиңа начар әйберләрдән котылырга тырышам, син алар белән көрәшергә әзер булганчы.
Сэм башын Нинаның нәфис корсагына куйды, ул көлде. Ул башын аның күкрәгенә куя алмады, шуңа күрә ул кулын аның янбашыннан кочаклап алды һәм аркасы астына кулын кертте. Ул розалар исе килә иде һәм атлас кебек тоелды. Ул Нинаны кочаклап алганда, аның буш кулы аның куе кара чәчләрен сыпырып үткәнен сизде, һәм ул сөйләшә башлады.
"Хольцер әфәнде, бу җеназа йортыннан Хайн Мюллер. Хатыныгызның иминият компаниясе минем белән элемтәгә керде, алар алга таба барыр алдыннан сезнең белән кайбер мәсьәләләрне хәл итү өчен..."
"Син саңгыраумы? Мин әйттем, югал!" - дип төкерде бәхетсез тол ир. Аның тавышы алкогольдән калтырый иде. Ул тулысынча акылдан язу алдында иде. "Миңа мәетне тикшерү кирәк! Аны үтергәннәр! Мин сиңа әйтәм, аны үтергәннәр! Алар моны тикшергәнче, мин аны күммәячәкмен!"
Ишек төбенә кем генә килсә дә, Детлеф аларны кертмәде. Өй эчендә, читтә калган ир-ат, әйтеп бетергесез дәрәҗәдә, бернәрсә дә юк кебек хәлгә килгән иде. Ул ашаудан туктады һәм диваннан да кузгалмады, Габиның аяк киемнәре аны аның янына китереп куйды.
"Мин аны табармын, Габи. Борчылма, җаным. Мин аны табармын һәм гәүдәсен кыядан ыргытырмын", - дип әкрен генә мыгырданды ул, алга-артка чайкалып, күзләрен катып. Детлеф инде кайгыга түзә алмады. Ул торып басты һәм өй буйлап йөрде, караңгы тәрәзәләргә таба юнәлде. Имән бармагы белән пыялага ябыштырган чүп капчыкларының почмагын йолкып алды. Тышта, аның йорты каршында, ике машина туктап тора иде, ләкин алар буш иде.
"Бу җиңел генә керә алырлык урын булырга тиеш", - дип кашларын җыерды ул, тирән уйга чумып. Ул торып басты һәм бу аның офисы дип күз алдына китерде. "Кайда уңайлырак булыр иде?" Ул аның өстәленә, компьютер мониторына карап утырды. Аның өстәлендә календарь бар иде, ләкин ул буш иде. "Мин уйлыйм, син моны монда язмас идең, чөнки ул җәмәгатьчелек өчен түгел", - диде ул, өстәл өслегендәге әйберләрне актаргач.
Элеккеге ишкәк ишү командасы логотибы төшерелгән фарфор чынаякта ул ручкалар һәм хат ачучы саклаган. Сайрак савытта берничә флешка һәм чәч бәйләвечләре, мәрмәр таш һәм бик зур булганга күрә беркайчан да такмаган ике йөзек кебек бизәк-ясалма әйберләр бар иде. Сулда, өстәл лампасы аягы янында, тамакка кулланыла торган пастилкаларның ачык төргәге ята иде. Көндәлек язмасы юк иде.
Детлеф кара күн тышлы китапны таба алмаганга кайгырып, янә кайгыга батты. Габиның пианиносы бүлмәнең уң почмагында тора иде, ләкин андагы китапларда ноталар гына бар иде. Тышта ул яңгыр тавышын ишетте, бу аның кәефенә туры килде.
"Габи, сиңа берәр нәрсәдә ярдәм итә аламмы?" - дип көрсенеп куйды ул. Габиның картотека шкафындагы телефон шалтырады, аны ярым үлемгә кадәр куркытты. Ул аңа кагылмаска кирәклеген белде. Алар иде. Алар аучылар, гаепләүчеләр иде. Хатынын үз-үзенә кул салырга омтылучы көчсез дип санаган кешеләр дә шул ук иде. "Юк!" - дип кычкырды ул, ачудан калтырап. Детлеф киштәдән тимер китап башлыгын алып, телефонга ыргытты. Авыр китап башлыгы телефонны көчле көч белән шкафтан төшерде, ул идәндә ватык калды. Аның кызыл, яшьле күзләре ватык җайланмага озак карады, аннары авыр китап башлыгы белән зыян китергән шкафка күчте.
Детлеф елмайды.
Ул шкафта Габиның кара көндәлеген тапты. Ул бөтен вакыт телефон астында, чит күзләрдән яшерелгән иде. Ул аны алырга китте, көлеп. "Бәбием, син иң яхшысы! Бу син идеңме? Ә?" - дип пышылдады ул, китапны ачып. "Син миңа шалтыраттыңмы? Китапны күрсәтергә теләдеңме? Мин синең шалтыратканыңны беләм."
Ул аны ашыгып актарып чыкты, ике көн элек үлем көненә билгеләнгән очрашуларны эзләде.
"Хәзер без бернәрсә дә эшли алмыйбыз, Нина", - диде Сэм. "Без җиргә төшкәнче, бераз йоклап алыгыз яки башка нәрсә. Йоклаганда вакыт тиз үтә", - дип күз кысты ул.
Ул аңа бер караш ташлады, шаһитлар артык күп булганда, физик яктан башка бернәрсә дә аңлатмый торган карашларның берсе.
"Кара әле, без барып җитү белән пилотка шалтыратачакбыз. Шул вакытка кадәр, син тынычлан," дип тәкъдим итте ул. Нина аның хаклы икәнен белсә дә, нәрсәдер дөрес түгеллеген сизми кала алмады.
"Беләсеңме, мин беркайчан да йоклый алмыйм. Мин борчылганда, эшемне тәмамламыйча гына эшли алмыйм", - дип мыгырданды ул, кулларын җыерып, аркасына сөялеп, күзләрен йомып, Сэм белән эш итмәс өчен. Сэм, үз чиратында, кул рюкзагын актарды, вакытын алырлык нәрсә эзләде.
Аң болытлары аша Сэм аның ерактан ялварган тавышын ишетә иде. Ул аның янында тагын коега таба атлый иде, ләкин бу юлы дөнья кып-кызыл иде. Күк йөзе куе кызыл-сары төстә иде, ә җир куе кызгылт сары төстә иде, аяк астындагы кирпеч тузаны кебек. Ул Нинаны күрә алмады, гәрчә күз алдында аның шунда икәнен белсә дә.
Сэм коега җиткәч, ул чынаяк сорамады, ләкин җимерелеп баручы стенада буш чынаяк бар иде. Ул коега карарга тагын алга иелде. Аның алдында ул тирән, цилиндр формасындагы кое күрде, ләкин бу юлы су ерак түгел, күләгәдә иде. Аның астында чиста су тулы кое бар иде.
"Миңа боерык бир, һәм син минем ни дәрәҗәдә җитди икәнемне күрерсең", - дип пышылдады Пердью, авыр сулап. "Сиңа Янтарь бүлмәсе кирәк. Мин аны соңгы урыныннан алып, үзем монда кайтарырмын."
- Син монда кайда икәнен дә белмисең, дустым, - дип елмайды Клаус. - Ләкин миңа калса, син безнең кайда икәнебезне аңларга тырышасың.
"Башка ничек...?" - дип башлады Пердью, ләкин аның психикасы тиз арада аңа сораулар бирмәскә кирәклеген искә төшерде. "Мин моны кая алып барырга кирәклеген белергә тиеш."
"Аны алгач, кая алып барырга кирәклеген әйтерләр. Бу сезнең Кара Кояшка бүләгегез булачак", - дип аңлатты Клаус. "Әлбәттә, хыянәтең аркасында син беркайчан да Ренат була алмаячагыңны аңлыйсың."
"Бу аңлашыла", - дип килеште Пердью.
"Ләкин сезнең бурычыгызда тагын да күбрәк нәрсә бар, хөрмәтле Пердью әфәнде. Сездән Европа Берлеге Ассамблеясында чыгыш ясаганчы элеккеге хезмәттәшләрегез Сэм Кливны һәм теге гаҗәеп әдәпсез доктор Гулдны бетерергә кирәк", - дип боерды Клаус.
Пердю йөзендәге хисләрне сизмәде һәм башын какты.
"Безнең Европа Берлегендәге вәкилләребез Брюссельдә Европа Берлеге Советының гадәттән тыш утырышын оештырачак һәм халыкара матбугат чараларын чакырачак, аның барышында сез безнең исемнән кыскача белдерү ясарсыз", - дип дәвам итте Клаус.
Клаус киткәч, Пердью тирә-якка карады, сары яки янтарь төсеннән башка берәр нәрсә табарга тырышты. Ул, үзе батып үләргә җыенган, җанны әрнеткеч сары су аркасында күзләренең барысын да янтарь төсендә күрүен аңламады. Бу сәер төсләрне һәркайда күрүенең бердәнбер сәбәбе иде.
Клаус озын гөмбәзле коридор буйлап, аның сакчылары кемне урларга кирәклеге турында күрсәтмәләр көткән урынга китте. Бу аның төп планы иде, һәм аны камил рәвештә үтәргә кирәк иде. Клаус Кемпер Гессен-Кассельдән өченче буын масон иде, ул "Кара кояш" оешмасы идеологиясендә тәрбияләнгән. Аның бабасы 1945 елда Прага һөҗүме вакытында Клейст танк төркеме командиры, гауптстурмфюрер Карл Кемпер иде.
"Ноутбугымны кабызгач, мин аны тикшереп карыйм", - дип җавап бирде Сэм, сумкасын диванга ташлап, аннары чемоданын кер юу бүлмәсенә алып китте. "Миңа да кайнар шоколад ясап бир әле, зинһар!"
"Әлбәттә", - дип елмайды ул, авызыннан вакланган ризыкны сөртеп. Аш бүлмәсендә вакытлыча ялгызлыкта, Нина очкычта өенә кайту вакытында булган куркыныч вакыйганы искә төшермичә кала алмады. Әгәр ул Сэмның һөҗүмнәрен алдан күрү ысулын тапса, бу бик зур ярдәм булыр иде, киләсе юлы алар якында табиб булганда бәхетсез булганда бәла-каза ихтималын киметер иде. Әгәр бу алар ялгыз булганда булса нишләр иде?
"Әгәр бу секс вакытында булса, нишләрбез?" - дип уйлады Нина, куркыныч, ләкин көлке мөмкинлекләрне исәпкә алып. "Күз алдыгызга китерегез, әгәр ул бу энергияне учыннан башка нәрсә аша җибәрсә, нәрсә эшли алыр иде?" Ул башындагы көлкеле образларга көлә башлады. "Бу "И Ходаем!" дип кычкыруны аклар иде, шулай бит?" Башында төрле көлке хәлләрне уйлап, Нина көлмичә кала алмады. Ул моның бөтенләй көлке түгеллеген белсә дә, тарихчыга гадәти булмаган фикерләр бирде, һәм ул моңа көлке җиңеллек тапты.
"Пилот Пердьюның Копенгагенга очучы очкычына ни өчен керү рөхсәт ителмәгәнен белергә теләгәнен әйтте. Ул Германия хөкүмәте вәкиле булганлыктан, аны Британия илчелегенә ни өчен керү рөхсәт ителмәгәнен тикшерергә чакырганнар", - дип хәбәр итте Нина. "Ләкин капитан шуны гына белә иде. Бу аларның соңгы элемтәсе иде, шуңа күрә очкыч экипажы әле дә Берлинда."
"Ходаем. Дөресен әйтергә кирәк, мин моңа бик начар карыйм", - дип таныды Сэм.
"Ниһаять, син моны таныйсың", - дип җавап бирде ул. "Сэм, син шундый конвульсия кичергәндә нәрсәдер әйттең. Һәм бу нәрсә, һичшиксез, "шторм" материалы дигәнне аңлата."
"Нәрсә?" - дип сорады ул.
Ул печеньедан тагын бер тешләде. "Кара кояш".
Сэм күзләрен идәнгә төшергәч, аның йөзендә кайгылы чагылыш барлыкка килде. "Чынбарлык, мин бу өлешен оныттым", - диде ул тыныч кына. "Хәзер мин искә төшерәм."
Нина да, доктор Хельберг та бу сүзләрнең Сэмга сылтамадан башка нәрсә аңлатканын белмәделәр, ләкин психолог аны Сэмның хәлен белү өчен дәвам итәргә күндерде. Ул табибка карап, нәрсә әйтергә белмичә, җилкәләрен җыерды. Бу теманы тикшереп яки аңлатып була алу ихтималы бик аз иде.
"Бәлки, шуңа күрә мин аны бу хәлдән чыгара алмаганмындыр", - диде аңа доктор Хельберг. "Ни дисәң дә, бу гипноз халәте түгел иде. Бу аның үз акылы иде, бары тик киңәйде генә!"
Эльма торып басты һәм пистолетны көтеп тору бүлмәсенең уртасына ыргытты. Аннары ул кулында тәмәке тотып табиб кабинетына керде. Нина һәм доктор Хельберг аны күргәч, егылып төштеләр, ләкин ул бары тик Сэмга елмаеп, аңа тәмәкесен бирде.
"Сезгә дә берсен тәкъдим итә аламмы, доктор Гулд?" - дип елмайды ул. "Рюкзагымда тагын икесе бар."
"Әйе, юк, рәхмәт", - дип җавап бирде Нина.
Нина аптырап калды. Ир-атны салкын канлы рәвештә үтергән хатын чыннан да аңа тәмәке тәкъдим иттеме? Сэм Нинага мактанчык елмаеп карады, ул башын чайкап, көрсенеп куйды. Эльма регистратурага барып полициягә шалтыратты.
"Исәнмесез, мин доктор Хельбергның Иске шәһәрдәге офисында үтерү турында хәбәр итәргә телим..." - дип хәбәр итте ул үз гамәлләре турында.
"И Ходаем, Сэм!" - дип сулыш алды Нина.
"Беләм, шулай бит?" - дип елмайды ул, ләкин бу ачыштан бераз аптырап калды. "Доктор, сезгә полициягә аңлаешлы ниндидер хикәя уйлап табарга туры киләчәк. Мин аның көтү бүлмәсендә эшләгән берсен дә контрольдә тотмадым."
- Беләм, Сэм, - дип баш какты доктор Хельберг. - Бу хәл булганда син әле гипноз астында идең. Ләкин без икебез дә аның үз акылын контрольдә тота алмавын беләбез, һәм бу мине борчый. Ничек итеп мин аңа техник яктан эшләмәгән җинаять өчен гомеренең калган өлешен төрмәдә үткәрергә рөхсәт итә алам?
Алар Пердью йортының подъезд юлына килеп туктадылар. Сакчылар үзләренең җитәкчеләренең иң якын дусларын беләләр иде һәм зур кара капкаларны ачканда җылы кул болгадылар. Пердью ярдәмчесе аларны ишек төбендә каршы алды.
"Димәк, син аның кайда икәнен беләсең!" - дип өрде ул.
"Юк, без бары тик бу хәбәрне генә алдык, һәм аны урлаган кешеләрдән коткарыр алдыннан барлык сүзләрне аңларга кирәк", - дип аңлатты Нина дулкынланган кунакка. "Әгәр без аның хәбәрен аңлый алмасак, мин аны ничек эзләргә белмим."
"Әйткәндәй, хәбәрнең калган өлешендә син нәрсәне аңлый алдың?" - дип кызыксынып сорады Сэм аннан.
Пурдью шулкадәр яшеренгән иде ки, коткару көтеп, ул хәтта ике көннән соң цитадельгә һөҗүм ясалганын да сизмәде. Нина Пердьюның компьютер белгечләре Хаим һәм Тодд белән элемтәгә кереп, райондагы электр челтәрен сүндерде. Ул аларга номер станциясенә көйләгәннән соң Детлеф Милладан алган координатларны бирде. Бу мәгълүматны кулланып, ике шотландияле комплексның электр белән тәэмин итү системасына һәм төп элемтә системасына зыян китерде, Кара Кояш ныгытмасыннан ике чакрым радиуста ноутбуклар һәм кәрәзле телефоннар кебек барлык җайланмаларны эшләтмәде.
"Нәрсә була инде ул?" - дип пышылдады Сэм. "Бу кешеләр монда эшлиләр. Аларны кем үтерә алган?"
- Ишетүемчә, бу немецлар үзләренең вазифаларын югары күтәрү өчен үтерәләр, - дип тыныч кына җавап бирде Детлеф, фонарен идәндәге үлгән кешеләргә төбәп. - Алар егермеләп. Тыңлагыз!
Сэм туктап тыңлады. Алар бинаның башка катларында электр энергиясе өзелүе аркасында килеп чыккан тәртипсезлекне ишетә алдылар. Алар беренче баскычтан сак кына менеп киттеләр. Мондый зур комплекста коралны да, анда яшәүчеләрнең санын да белмичә бүленеп яшәү бик куркыныч иде. Алар сак кына бер сафта йөрделәр, коралларын әзер тотып, юлны фонарьлары белән яктырттылар.
"Мин һәрвакыт шулай эшлим", - дип елмайды ул, арыган дустын башкалар килгәнче кочагында тотып. Алар вертолетка утырып көнбатышка очтылар, анда алар өчен Арал диңгезе ярында уңайлы тораклар бар иде.
19 нчы бүлек
"Без Янтарь бүлмәсен табарга тиеш, югыйсә Орден табар. Алар эшләгәнче, без аны табарга тиеш, чөнки бу юлы алар дөнья хөкүмәтләрен бәреп төшерәчәк һәм геноцид көч куллануын башлаячаклар", - дип ныклы ышанды Пердью.
Алар Арал бистәсендә Сэм арендага алган йортның ишегалдында учак тирәсендә җыелдылар. Бу өч йокы бүлмәле, ярты җиһазландырылган алачык иде, анда Беренче Дөнья сугышында төркем күнеккән уңайлыкларның яртысы да юк иде. Ләкин ул гади һәм үзенчәлекле иде, һәм алар анда ял итә алалар иде, ким дигәндә Пердью үзен яхшы хис иткәнче. Шул ук вакытта, Сэмга Габиның үлеме белән эш иткәнче, тол ирнең миллиардерны үтермәвен тәэмин итү өчен, Детлефны игътибар белән күзәтергә туры килде.
"Син хәлең яхшыру белән без моны эшли башларбыз, Пердью," - диде Сэм. "Хәзер без тыныч кына ятабыз."
Пердью борчылган кебек тоелды, ләкин башкалар моның Клаус Кемпер кулыннан алган травматик тәҗрибәсе аркасында булуын фаразладылар. "Алар әйтүенчә, бу әле дә бар. Әгәр без алардан алда бармасак, алар, һичшиксез, безне мәңгегә җиңәчәкләр."
"Ул вакыттагы патша Фридрих Вильгельм I иде, ләкин ул Янтарь бүлмәсен Россия патшасы Петр Беренчегә бүләк итеп бирде. Әмма менә нәрсә шәп", - диде ул. "Ул патшаныкы булса да, ул чыннан да берничә тапкыр киңәйтелгән! Аның бәясен күз алдыгызга китерегез, хәтта ул вакытта да!"
"Патшаданмы?" - дип сорады Сэм аңардан.
"Әйе. Ул камераны киңәйтеп бетергәч, анда алты тонна янтарь булган диләр. Шуңа күрә, һәрвакыттагыча, руслар үзләренең зурлыгына карата мәхәббәтләре белән дан казанганнар." Ул көлде. "Ләкин аннары аны Икенче бөтендөнья сугышы вакытында нацистлар отряды талаган."
"Әлбәттә", - дип үкенде Детлеф.
"Ә алар аны кайда саклаганнар?" - дип Сэм белергә теләде. Нина башын чайкады.
"Калган әйберләр реставрация өчен Кенигсбергка күчерелде һәм аннары анда җәмәгатьчелеккә күрсәтелде. Ләкин... бу гына түгел", - дип дәвам итте Нина, Сэмнан кызыл шәраб алып. "1944 елда кальга бомбага тотылгач, ул анда Союзникларның һава һөҗүмнәре нәтиҗәсендә мәңгегә җимерелгән дип санала. Кайбер язмалар күрсәткәнчә, 1945 елда Өченче Рейх җимерелгәч һәм Кызыл Армия Кенигсбергны басып алгач, нацистлар инде Янтарь бүлмәсенең калдыкларын алып, аларны Кенигсбергтан алып китү өчен Гдынядагы пассажир лайнерына яшерен рәвештә керткәннәр".
Хуҗасы кулларын сыгып, тирән сулап куйды. "Димәк, син моны акча яки дан өчен теләмисең. Ярар. Аннары мин сиңа Вильгельм Густлоффның кайда батканын әйтермен, син үзең күрерсең, ләкин мин синең бу мәгънәсез сүзләреңне туктатырсың дип өметләнәм."
Башка сүз әйтмичә һәм аңлатма бирмичә, ул торып басты һәм бүлмәдән чыгып китте.
"Мин аларның нәрсә икәнен яки ничек эшләвен белмим. Мин аларны язып куям һәм саклыйм. Без аларны Пердью тоткарланган лагерьның урынын табу өчен кулландык, хәтерлисезме? Ләкин мин әле дә боларның нәрсә аңлатканын белмим", - дип зарланды ул.
"Безгә Пердью аппаратын кулланырга кирәк. Мин аны алып килдем. Ул минем чемоданда", - диде Нина. "Әгәр бу хәбәр махсус сезнең өчен булса, без аны хәзер үк декодларга тиеш."
"Ә саннар? Чын саннар, башка бернәрсә дә түгел. Программа тәэминаты язгандагы кебек кодлар яки мәгънәсез сүзләр юк", - дип каршы төште ул. "Карагыз әле, мин технология өлкәсендә яңа гына белем алган кеше, ләкин мин беркайчан да бер-бер артлы ике урынлы саннарның тавыш клипын тәшкил итүе турында ишетмәдем."
"Ләкин ату тавышы хәтта өйрәтелмәгән колак та сизәрлек дәрәҗәдә көчле булыр иде", - дип фаразлады Пердью. "Тагын бер тапкыр, бу сөйләшүнең нәрсә турында баруына бәйле. Бу безгә аның чыннан да мөһимме-юкмы икәнен күрсәтергә тиеш."
"Әйе, зинһар, алар нәрсә әйттеләр, Кирилл", - дип ялварды Сэм.
Кирилл стаканындагы эчемлекне суырып алды һәм тамагын кырып алды. "Бу Кызыл Армия офицеры белән ГУЛАГ тоткыны арасындагы сорау алу, шуңа күрә ул Өченче Рейх җимерелгәннән соң гына язып алынган булырга тиеш. Ату алдыннан тыштан бер ир-атның исемен кычкырганын ишетәм."
"ГУЛАГ?" - дип сорады Детлеф.
"Хәрби әсирләр. Сталин Вермахт тарафыннан әсирлеккә алынган совет солдатларына әсирлеккә алынганнан соң үз-үзләренә кул салырга боерды. Үз-үзләренә кул салмаганнарны - сезнең видеода сорау алынган кеше кебек - Кызыл Армия хыянәтче дип саный иде", - дип аңлатты ул.
- Юк, гафу итегез, - диде хуҗа. - Әгәр Габи бу солдат токымыннан, Янтарь бүлмәсенең югалуын тикшергәндә, медаль алса, кызык булыр иде. - Ул моңсу елмайды, аны яратып искә алды.
- Син аны азатлык өчен көрәшүче дип атадың, - диде Нина, башын йодрыгына куеп, игътибарсыз гына. - Дөньяны басып алырга тырышкан оешманы фаш итәргә тырышучы кешене бу бик яхшы тасвирлый.
"Юк, саннар түгел. Кара әле." Ул аңа кесә телефонын күрсәтте. СМС хәбәр җибәрелгән иде, анда станциягә сылтама бар иде. "Мин радионы бу станциягә көйләдем, һәм ул миңа туктарга кушты - гади инглизчә."
"Ул сине куркыттымы?" - дип җыерды ул. "Син ышанасыңмы, бу сине башка берәү куркытмыймы?"
"Ул миңа станция ешлыгында хәбәр җибәреп, аннары минем белән ничек сөйләшә ала?" - дип каршы килде ул.
"Юк, мин моны әйтергә теләмим. Син аның Милладан икәнен каян беләсең? Дөнья буйлап дистәләгән шундый радиостанцияләр таралган, Детлеф. Кем белән аралашуыңа игътибар ит", - дип кисәтте ул.
- Син хаклы. Мин бу турыда уйламаган да идем, - дип таныды ул. - Мин Габи яраткан, аның яраткан әйберләрен саклап калырга шулкадәр тырыштым, беләсеңме? Бу мине куркынычны күрми калдырды, һәм кайвакыт... миңа барыбер.
"Чынлыкта, бу бик шәп дип уйлыйм, хәтта бу сүз кайгылы халәтне аңлатса да. Бу йөрәкне өзә торган нәрсәгә карый", - диде ул.
"Дөрес," дип баш какты ул, "ләкин мин хәзер шундый кеше, беләсезме? Тол ир булу мин һаман да Габиның ире булуымны аңлата, беләсезме?"
Нинага Детлефның карашы ошады. Хәтта югалту тәмугын кичергәннән соң да, ул үзенең кайгылы кушаматын алып, аны одага әйләндерә алды. "Бу бик шәп, тол ир."
"Әйткәндәй, бу саннар чын станциядән, бүгенге Милладан", - дип билгеләп үтте ул, Нинага кәгазь кисәге биреп. "Син моны аңларсың. Мин триггерсыз һәрнәрсәдә начар эшлим."
"Ярар, ләкин мин синең телефоныңнан котылырга тиеш дип уйлыйм", - дип киңәш бирде Нина. "Әгәр алар синең номерыңны белсәләр, безне күзәтеп бара алалар, һәм мин сиңа килгән хәбәрдән бик начар хис итәм. Аларны үзебезгә алып бармыйк, ярыймы? Мин үле килеш уянырга теләмим."
"Беләсеңме, мондый кешеләр безне телефоннарыбызны эзләмичә дә таба ала, шулай бит?" - дип җавап бирде ул, чибәр тарихчының катгый карашын күреп. "Ярар. Мин аны ташлыйм."
"Миңа бир әле!" - дип елмайды ул. "Һәм бераз ял ит. Киләсе шәһәргә барып җитү белән мин сиңа бинт сатып алырмын. Шуннан соң, без Шайтан казанына якынрак барып, Сэмны кире кайтарганчы туктамаячакбыз."
Нина боерыгы буенча, төймә чыртылдап әйләнде, һәм радио эшли башлавын күрсәткән зәгыйфь яктылык ишетелде. "Әйе!" - дип елмайды ул, арыган күзләре юлдан китмичә, циферблатны борып, тыңларга яраклы радиостанция эзләп. Машинаның бердәнбер колонкасы аша тапшырыла торган FM радиостанциясе бар иде, ул аның ишегенә урнаштырылган иде. Ләкин Нина бүген кичне таләпчән түгел иде. Аңа тиз үсә барган моңсулыгын басу өчен компания, теләсә нинди компания кирәк иде.
Пердью күпчелек вакыт аңсыз иде, шуңа күрә карарлар кабул итәргә мәҗбүр булды. Алар Украина чигеннән 25 километр ераклыктагы Хельм шәһәренә баралар иде һәм кечкенә йортта кыска гына йокладылар. Көндезге сәгать 2гә чиккә барып җиткәндә, Нина билгеләнгән вакытка Припятьта булачакларына ышанган иде. Аны борчыган бердәнбер нәрсә - Чернобыль тирәсендәге тыелу зонасы буенча сакланган тикшерү пунктлары булган өрәкләр шәһәренә ничек барып җитү иде, ләкин ул Милланың хәтта онытылганнарның иң каты лагерьларында да дуслары барлыгын белмәгән.
* * *
Хельмдагы гаилә тарафыннан идарә ителгән мотельдә берничә сәгать йоклаганнан соң, яңа сулыш алган Нина һәм шат күңелле Пердю Польша чигеннән Украинага юл тоттылар. Көндезге 1:00 сәгатьтән соң алар Ковельга барып җиттеләр, бу шәһәргә машина белән биш сәгатьлек юл гына иде.
"Припятьтан көньякка, Чернобыльгә таба", - дип игътибар итте ул. Нина кашын күтәреп, Украина җиренең мондый җимергеч һәм куркыныч өлешенә барырга теләмәвен күрсәтте. Ләкин, ниһаять, ул аларның китәргә тиешлеген белде. Ни дисәң дә, алар инде анда иде - 1986 елдан соң анда калган радиоактив матдә калдыклары белән пычранган. Пердью телефонындагы картаны тикшерде. "Припятьтан турыдан-туры дәвам итегез. "Рус урманчыгы" дип аталган кош тирә-юньдәге урманда", - дип хәбәр итте ул, урындыгында алга таба иелеп, өскә карады. "Төн якынлашачак, җаным. Салкын да булачак".
"Рус урман кошы нәрсә ул? Мин җирле юллардагы чокырларны ямаучы зур кош эзлимме әллә?" - дип көлде ул.
"Чынлыкта, бу салкын сугыштан калган. Бу кушамат... сез моны бәяләрсез... 1980-нче елларда Европа буенча тапшыруларны өзгән серле радио комачаулаудан килеп чыккан", - дип уртаклашты ул.
"Тагын радио фантомнары", - диде ул, башын чайкап. "Мине аптырата, без көн саен яшерен ешлыклар белән программалаштырылабызмы, идеологияләр һәм пропаганда белән тулымы, беләсезме? Фикерләребез астыртын хәбәрләр белән формалаша ала дип уйламыйча..."
"Әнә!" - дип кычкырды ул кинәт. "Яшерен хәрби база, аннан якынча 30 ел элек совет хәрбиләре хәбәрләр ишетә иде. Ул Дуга-3 дип аталган, алар баллистик ракета һөҗүмнәрен ачыклау өчен кулланган иң заманча радар сигналы."
Елена тиз арада җавап бирде. "Леонид Леопольдт Икенче бөтендөнья сугышы вакытында алман чыгышлы украин оператив хезмәткәре иде, ул Латвия яры янында батып, күпләп үз-үзенә кул салудан исән калды. Леонид капитанны үтерде һәм су асты көймәсе командиры Александр Маринеско белән радио аша элемтәгә керде."
"Лонидны ГУЛАГка җибәргәндә, Маринеско кешеләре Янтарь бүлмәсенең кисәкләрен алып яшергәннәр. Ул Кызыл Армиянең сорау алу бүлмәсендә булганда, аны СС дуңгызы Карл Кемпер атып үтергән. Бу нацист пычрагы Кызыл Армия учреждениесендә булырга тиеш түгел иде!" Елена үзенең затлы кыяфәтеннән кайнап чыккан, борчылган кебек.
"И Ходаем, Пердью!" - дип пышылдады Нина. "Леонид - тасмадагы солдат иде! Детлефның күкрәгенә медаль беркетелгән."
"Димәк, сез Кара Кояш Орденына бәйле түгелсезме?" - дип сорады Пердью чын күңелдән. Бик дошман карашлары астында бөтен төркем аны шелтәләде һәм сүгә. Ул башка телләрдә сөйләшмәде, ләкин аларның реакциясе уңай булмаганы ачык иде.
"Без хакерлар, террористлар түгел!" - дип каршы чыкты ул.
"1986 елда Калихаста Чернобыль куркынычын хакерлар юк иттеләрме? Юк, Миша, бу террористлар иде!" - дип каршы төште ул. "Хәзер бездә бу проблема тагын бар, һәм ул "Янтарь бүлмә" булганчы бездә калачак. "Кара кояш" уңышлы булгач, син нәрсә эшләрсең? Син гомер буе радио тыңлаячак аз санлы кешеләрнең акылын программалаштыру өчен саннар эзлеклелеген җибәрәчәксеңме, ә нацистлар дөньяны массакүләм гипноз һәм акыл контроле белән басып алалармы?"
"Чернобыль фаҗигасе очраклы хәл түгел идеме?" - дип сорады Пердю, ләкин Милла әгъзаларының кискен, кисәтүче карашлары аны тындырып куйды. Хәтта Нина да аның урынсыз соравына ышана алмады. Күрәсең, Нина белән Пердю тарихтагы иң куркыныч мөгезборын оясын кузгатканнар, һәм Кара Кояш ни өчен кызыл төс кан төсе икәнен ачыкларга җыенган.
"Синең планың бар дип уйлыйм. Зинһар, планың барлыгын әйт. Вакытыбыз бетә диярлек, һәм мин моны башка түзә алмыйм дип уйлыйм. Әгәр алар Сэмны үтерсәләр, Аллаһ хакына ант итәм, мин гомеремне аларның барысын да әрәм итәргә багышлармын", - дип өметсезлек белән ыңгырашты ул.
"Кызганыч кәеф", - дип елмайды Елена.
"Әйе, безнең план бар. Яхшы план", - диде Миша. Ул бик шат кебек тоелды.
- Бик әйбәт! - дип елмайды Нина, гәрчә ул һаман да киеренке күренсә дә. - План нинди?
Миша кыюлык белән әйтте: "Без аларга Янтарь бүлмәсен бирәбез".
Нинаның елмаюы юкка чыкты.
"Тагын килегезме?" Ул тиз генә күзләрен йомды, яртылаш ачу белән, яртылаш аның аңлатмасын ишетергә ашкынып. "Сезнең нәтиҗәгезгә бәйле рәвештә, тагын да күбрәк өметләнергә тиешме? Чөнки бу сезнең планыгыз икән, мин совет осталыгына булган соклануымның кимүенә ышанычымны югалттым."
Алар игътибарсыз гына көлештеләр. Көнбатыш кешесенең нәрсә уйлаганы аларга барыбер икәне ачык иде; хәтта аның шикләрен бетерергә дә ашыкмадылар. Нина кулларын җыерды. Пердюның даими авыруы һәм Сэмның даими буйсынуы һәм юклыгы турындагы уй кыю тарихчыны тагын да ачуландырды. Елена аның өметсезләнүен сизде һәм кыю рәвештә аның кулын тотты.
"Без Кара Кояшның Амбер бүлмәсенә яки коллекциягә карата чын дәгъваларына комачауламаячакбыз, ләкин без сезгә алар белән көрәшү өчен кирәкле бар нәрсәне дә бирәчәкбез. Ярыймы?" - диде ул Нинага.
"Син безгә Сэмны кире кайтарырга булышмаячаксыңмы?" - дип сулыш алды Нина. Ул елап җибәрергә теләде. Боларның барысыннан соң, Кемперга каршы булган бердәнбер союздашлары аны кире кактылар. Бәлки, Кызыл Армия аларның абруе күрсәткәнчә көчле түгелдер, дип уйлады ул ачы өметсезлек белән. "Димәк, син безгә чыннан да нинди ярдәм итәчәксең?" - дип кайнады ул.
Егерме минуттан артык вакыт үткәч, Пердью һәм Нинаны радиоактив үлән һәм куаклар белән капланган яшерен таш коега төшерделәр. Таш корылмалар элеккеге тимер пәрдә кебек җимерелгән иде, бу Чернобыль һәлакәте аркасында ташландык хәлдә калган һәм череп беткән алдынгы технологияләр һәм инновацияләр чорының дәлиле иде.
"Син Склад корылмасыннан еракта", - дип искәртте Елена Нина. "Ләкин борының белән сула. Юрий һәм аның туганы син ядкәрне алып кайтканчы монда көтеп торачаклар."
"Моны кое керү урынына ничек илтеп җиткерәчәкбез? Һәр панель сезнең машинагыздан да авыррак!" - дип игълан итте Пердью.
"Монда тимер юл системасы бар", - дип кычкырды Миша караңгы чокырга. "Рейслар Янтарь бүлмәсенә алып бара, анда бабам белән абыем кисәкләрне яшерен урынга күчергәннәр. Сез аларны арканнар белән мина арбасына төшереп, монда тәгәрәтеп куя аласыз, анда Юрий аларны күтәреп алачак."
Алар каскаларына фонарьлар беркетеп, караңгылыкка чыгып киттеләр. Караңгылыктагы кара масса Миша әйткән шахта машинасы булып чыкты, һәм алар Марконың простыняларын кораллар белән күтәрделәр, машина хәрәкәт иткәндә аны этәрделәр.
"Бераз хезмәттәшлек итмәдем", - диде Пердью. "Ләкин мин егерме елдан артык караңгыда тутыккан булсам, мин дә шулай булыр идем."
Аларның яктылык нурлары берничә метр алгарак кына сүнде, куе караңгылыкка чумды. Җир асты каналының тын гына онытылуы эчендә, һавада күпсанлы вак кисәкчәләр очып йөрде, нурлар алдында биеп.
"Әгәр без кире кайтсак һәм алар коены япсалар?" - диде Нина кинәт.
"Без чыгу юлын табарбыз. Моңа кадәр моңардан да начаррак хәлләр кичердек", - дип ышандырды ул.
"Монда шулкадәр куркыныч тыныч," дип дәвам итте ул моңсу кәефендә. "Элек монда су бар иде. Бу коеда күпме кеше батып үлгән яки монда сыену урыны эзләп радиациядән үлгән икән дип уйлыйм."
Аны саксызлыгыннан коткару өчен ул бары тик "Нина" диде.
"Нина, без Янтарь бүлмәсен бушаткач китәрбез, яме?" - дип кисәтте Елена. "Борчылмагыз һәм без качтык дип уйламагыз, ләкин алар Дуга-3кә барып җиткәнче безгә китәргә кирәк."
"Юк!" - дип кычкырды Нина. "Ни өчен?"
"Әгәр без бер җирдә очрашсак, кан коеш булачак. Моны син беләсең", - дип җавап бирде Миша. "Хәзер борчылма. Без элемтәгә керербез. Сак бул һәм юлың имин булсын."
Күләгә әкренләп таралгач, ул Пердьюга карады, һәм аның куркуына, катып калган күзләре Кемперга текәлде, алар аны бик нык җәлеп иттеләр. Сүнеп барган яктылыкның соңгы нурларында Нина Пердьюның йөзенең нәфесле, явыз елмаюга әйләнгәнен һәм туры аңа караганын күрде.
33 нче бүлек
Кемпер үзенең карак хәзинәсен алуга, ул үз кешеләренә Казакъстанга барырга боерды. Алар дөнья өстеннән хакимлек итүнең беренче чын мөмкинлеге белән Кара Кояш территориясенә кире кайттылар, аларның планы диярлек тәмамланды.
"Без алтыбыз да судамы?" - дип сорады ул эшчеләреннән.
"Әйе, әфәндем."
"Бу борынгы янтарь сумаласы. Ул бик нәзек, шуңа күрә ул ватылса, эчендә калган үрнәкләр чыгып китәчәк, һәм без зур бәлагә дучар булачакбыз. Алар без комплекска барып җиткәнче су астында калырга тиеш, әфәнделәр!" - дип кычкырды Кемпер үзенең люкс машинасына таба киткәнче.
"Нигә су, командир?" - дип сорады аның бер кешесе.
"Чөнки алар суны нәфрәт итәләр. Алар анда бернинди йогынты ясый алмыйлар, һәм алар аны нәфрәт итәләр, бу урынны куркусыз тотып була торган идеаль төрмәгә әйләндерәләр", - дип аңлатты ул. Шулай итеп, ул машинага утырды, һәм ике машина да әкрен генә китеп барды, Чернобыль элеккегә караганда да ныграк ташландык булып калды.
Икенче көнне Кара Кояш торак пункты өстендә давыл котырды. Елның бу вакыты өчен гадәти булмаган сәер яшенле яңгыр иде, ләкин вакыт-вакыт яшен сугулары мәһабәт һәм көчле иде. Кемпер күккә карады һәм елмайды. "Хәзер мин - Ходай."
Ерактан Миша Свечинның Ил-76-MD йөк очкычы котырынган болытлар аша күренде. 93 тонналы очкыч турбулентлык һәм үзгәрүчән агымнар аша очты. Мишага юлдаш булып калу өчен, Сэм Клив һәм Марко Стренски бортта иделәр. Очкыч эчендә һава яки су белән тидермәс өчен май белән капланган утыз металл натрий мичкәсе яшеренгән иде - әлегә. Реакторларда җылылык үткәргеч һәм суыткыч буларак кулланыла торган бу бик очучан элементның ике күңелсез үзенчәлеге бар иде. Ул һава белән тигәч кабынган. Су белән тигәч шартлаган.
"Әнә! Анда. Син аны күрми кала алмыйсың", - диде Сэм Мишага, "Кара кояш" комплексы күренгәч. "Аның аквариумы кул җитмәслек урында булса да, бу яңгыр безнең өчен калганын эшләячәк."
- Дөрес, дустым! - дип көлде Марко. - Мин моны беркайчан да зур күләмдә күргәнем юк иде. Бары тик лабораториядә генә, стаканга борчак зурлыгындагы аз күләмдә натрий салынган. Моны YouTube'та күрсәтәчәкләр. - Марко һәрвакыт үзенә ошаган бар нәрсәне дә төшерә иде. Чынлыкта, аның каты дискында шикле санда видеоклиплар бар иде, алар барысы да йокы бүлмәсендә яздырылган иде.
"Хмм, син дә минем таякны бетермәдең бит, Патрик?" - дип сорады ул чын күңелдән.
Аның янында, элеккеге Пердью аучы һәм Британия яшерен хезмәтенең яңадан туган союздашы булган махсус агент Патрик Смит көрсенеп куйды һәм үз кешеләренә төнлә милек капкаларын ябарга ишарә ясады. "Без аларны үзебездә тоттык, Дэвид. Борчылма," дип җавап бирде ул тыныч, тирән тавыш белән. "Ләкин алар сезнең эшчәнлегегез турында бернинди мәгълүмат та бирмәүләрен яки катнашуларын кире кактылар. Өметләнәм, алар безнең җитәкченең сезнең милкегездә дини һәм бәяләп бетергесез ядкарьләрне саклау турындагы тикшерүенә комачауламадылар."
- Әлбәттә, - дип катгый килеште Пердью. - Бу кешеләр минем хезмәтчеләрем, хезмәттәшләрем түгел. Хәтта аларга да мин нәрсә өстендә эшләвемне, көтелгән патентларым кайда икәнен яки эшемдә булганда кая баруымны белергә рөхсәт ителми.
"Әйе, әйе, без моны расладык. Кара әле, Дэвид, мин синең хәрәкәтләреңне күзәтеп, кешеләрне эзеңә төшереп йөргәннән бирле..." - дип башлады ул, ләкин Пердью аңа кискен караш ташлады.
"Сэмны миңа каршы күтәргәннән соңмы?" - дип кычкырды ул Патрикка.
Патрикның сулышы кысылды, алар арасындагы хәлгә туры килә торган гафу үтенү җавабын әйтә алмады. "Куркам, ул безнең дуслыкка мин уйлаганнан да күбрәк әһәмият бирде. Мин моның аркасында синең белән Сэм арасындагы мөнәсәбәтләрнең бозылуын беркайчан да теләмәдем. Миңа ышанырга кирәк", - дип аңлатты Патрик.
Фойеда нәрсәдер кузгалды, агач идәндәге аяк тавышлары шыгырдады. Алгы газонга караган пәрдәләр артыннан ул кемдер бармы дип аска карады, ләкин ул буш иде. Астагы баскычның яртысы янындагы кунак бүлмәсеннән куркыныч шыгырдау тавышы ишетелде, ләкин Шанталь полициягә яки куркынычсызлык хезмәтенә шалтыратып, аны эзли алмады. Алар чын, кайчандыр уйлап чыгарылган җинаятькә юлыгып, зур бәлагә тарырлар иде.
Яки ул шулай эшләр идеме?
Мондый шалтыратуның нәтиҗәләре аның башын борчыды. Әгәр алар табылса, ул барлык нигезләрен дә яшергәнме? Ни дисәң дә, ул өенең куркынычсызлык системасын урап узарга җитәрлек акыллы бәреп керүче тарафыннан үтерелгәнче, ирен борчый һәм берничә ай дәвамында үпкәлисе килә.
Син карар кабул ит, хатын. Вакыт бетә. Әгәр карак сине үтерәчәк икән, син вакытыңны аңа өеңне актарырга рөхсәт итеп әрәм итәсең. Аның йөрәге күкрәгендә типте. Икенче яктан, әгәр син полициягә шалтыратсаң һәм планың ачыкланса, Генри синең белән аерылышырга мөмкин, чөнки ул Селестаны югалткан; хәтта синең аны бирергә хакың бар дип уйлаганың өчен дә!
Шанталь шулкадәр салкын иде ки, калын киемнәре астында өшү кебек тиресе пеште. Аякларына су агымын арттыру өчен ул аяк киемнәрен келәмгә шакылдатты, ләкин аяк киемнәре эчендә алар салкын һәм авыртулы булып калды.
"Әйе, ул сине һаман да этнең ишәге дип уйлый, кадерлем", - дип шаяртты Нина. "Ләкин ул үзенең диңгез капитанына күбрәк гашыйк. Гафу ит." Нина күз кысты, дусты Джоан Эрлның якынлашуын күзәтеп. Бу тарих укытучысы аларга Александр Македонскийның хәзинәсен табарга ярдәм иткән.
"Исәнмесез, Сэм!" Күңелле канадалы аңа кул болгады.
"Исәнмесез, Джо, сез яхшымы?"
"Мин бик яхшы эшлим, кадерлем", - дип елмайды ул. "Беләсеңме, бу минем өчен чынга ашкан хыял. Ниһаять, мин күңел ача һәм сәяхәт итә алам, шул ук вакытта тарих укыта алам!"
"Аны табу өчен түләү турында әйтеп тә тормыйм бит, шулай бит?" - дип күз кысты ул.
Аның елмаюы юкка чыкты, аның урынына комсыз караш килде, ул башын иеп пышылдады: "Беләм, шулай бит? Мин моның белән акча эшли алыр идем! Бонус буларак, мин балык тоту бизнесым өчен иске, матур каяк алдым. Кайвакыт без кояш баюын карарга гына чыгабыз, беләсеңме, хәтта аны күрсәтергә оялмыйча да."
- Син дөрес аңламадың, Сэм, - дип нык итеп пышылдады Лиам, аның холкы Сэмга күренгәнчә йомшак түгеллеген шунда ук күрсәтте. Аның яшел күзләре ялтырады, мондый вак теләкләрдә гаепләнүдән ачу белән яна иде. - Һәм менә шуңа күрә мин бу хурлауны күрмәмешкә салышам. Мин католик, һәм без гаепсезлек һәм наданлык аркасында безне хурлаучыларны җаваплылыкка тарта алмыйбыз. Син мине белмисең, ләкин мин сиңа хәзер әйтәм, мин монда сине борып җибәрергә килмәдем. Ходай, мин моңардан өстенмен!
Сэм Лиамның реакциясе аны чыннан да шаккатырганын әйтмәде, ләкин бер мизгелдән соң ул, ничек кенә аңлашылмаса да, бу кешегә үз фикерен дөрес итеп әйтергә рөхсәт иткәнче, фаразының дөрес булмавын аңлады. "Гафу үтенәм, Лиам", - диде ул кунагына. "Син миңа ачулануың хаклы."
"Мин кешеләрнең минем турында берәр нәрсә фаразлавыннан бик арыдым. Бәлки, бу газон белән бәйледер. Ләкин моны читкә куеп торыйк, мин сезгә нәрсә булганын сөйләрмен. Пердью әфәнде шул хатынның өеннән коткарылганнан соң, Британия разведка буенча югары комиссиясе куркынычсызлыкны көчәйтү турында боерык чыгарды. Минемчә, бу Джо Картердан килгән", - дип аңлатты ул. "Башта мин Картерның, гафу итегез, гади генә бай булган кешегә ничек шулай реакция ясаганын аңламадым. Хәзер мин разведка өлкәсендә бушка эшләмим, Клив әфәнде. Мин шикле тәртипне бер чакрым ераклыктан күрә алам, һәм Картер кебек көчле кешенең Пердью әфәнденең исән һәм сәламәт булуына реакциясе минем өчен бик авыр булды, беләсезме?"
"Мин синең нәрсә әйтергә теләгәнеңне аңлыйм. Кызганычка каршы, мин монда алып барган тикшеренүләр турында ача алмаган әйберләр бар, Лиам, ләкин мин сиңа ышандырып әйтә алам, синдә булган шикле хискә тулысынча ышанасың."
"Карагыз әле, Клив әфәнде, мин сездән мәгълүмат алырга килмәдем, ләкин сез белгән, миңа әйтмәгән әйберләр мин эшләгән агентлыкның намуслылыгына кагыла икән, мин моны белергә тиеш", - дип ныклы әйтте Лиам. "Картерның планнары ләгънәт булсын, мин хакыйкатьне эзлим."
Тәрәзә астында әдәпле күршеләре тыныч кына сөйләшәләр иде, ләкин ничектер Рая һәр сүзне ишетә иде, хәтта йокысында да. Аларның сүзләрен тыңлап һәм язып, ишегалды янындагы йомшак авыш каналның гөжләвен тыңлый-тыңлый, аның зиһене барысын да хәтеренә сеңдерә иде. Соңрак, кирәк булса, Абдул Рая мәгълүматны искә төшерә ала иде. Аларның сөйләшүеннән соң уянмавының сәбәбе шунда иде: ул барлык фактларны да белә иде, аларның да, барон сейфыннан бриллиантлар урланганы һәм йорт хезмәтчесенең коточкыч үтерелүе турында ишеткән башка Европа халкының да аптыравын уртаклашмый иде.
Барлык зур телевизион каналлардагы яңалыклар алып баручылары баронның сейфларыннан урланган "зур коллекция" турында хәбәр иттеләр, һәм "Селеста" урланган сейф дүрт сейфның берсе генә иде, аларда аристократның өен тутырган кыйммәтле ташлар һәм бриллиантлар юк иде. Әлбәттә, боларның барысы да дөрес түгел икәнлеге турында барон Анри де Мартиннан башка беркем дә белмәде, ул хатыны үлеменнән һәм әле дә чишелмәгән талаудан файдаланып, иминият компанияләреннән зур сумма таләп итте һәм хатыны полисы буенча акча алды. Баронга каршы бернинди гаепләү дә кузгалмады, чөнки аның мадам Шантальнең үлеме өчен герметик алибисы бар иде, бу аңа зур байлык мирас итеп алуны тәэмин итте. Бу сумма аны бурычтан коткарыр иде. Шулай итеп, асылда, мадам Шанталь, һичшиксез, иренә банкротлыктан котылырга ярдәм итте.
Болар барысы да татлы ирония иде, Барон моны беркайчан да аңламас иде. Шулай да, бу вакыйганың шокыннан һәм куркынычыннан соң, ул бу хәлнең шартлары турында уйланды. Ул хатыны сейфыннан Селестаны һәм тагын ике кечерәк ташны алганын белмәгән иде, һәм ул аның гадәти булмаган үлемендә мәгънә табарга тырышып башын әйләндерде. Ул бернинди дә үз-үзенә кул салырга җыенмый иде, һәм әгәр ул аз гына да булса да теләк белдергән булса, Шанталь үзен беркайчан да яндырмас иде, башкалардан да!
Шантальнең ярдәмчесе Луизаны теле киселгән һәм сукыр хәлдә тапкач кына, ул хатыны үлеменең үз-үзенә кул салу түгеллеген аңлады. Полиция ризалашты, ләкин мондый коточкыч үтерүне кайдан тикшерергә белмәде. Соңрак Луизаны Париж психология институтының психиатрия бүлегенә салдылар, анда ул күзәтү өчен калырга тиеш иде, ләкин аны караган барлык табиблар да аның акылдан язганлыгына, үтерүләр һәм аннан соң үзен имгәтү өчен җаваплы булырга мөмкин дип ышандылар.
Бу хәл Европа буенча матбугатта киң таралган иде, һәм дөньяның башка почмакларындагы кайбер кечерәк телевидение каналлары да бу сәер вакыйганы яктыртты. Бу вакыт эчендә барон интервью бирүдән баш тартты, чөнки ул үзенең җәрәхәт тәҗрибәсен җәмәгатьчелек күзеннән читтә үткәрергә тиеш иде.
Күршеләр ниһаять, салкын төнге һаваны чыдый алмадылар һәм фатирларына кайттылар. Бары тик елга гөрелдәве һәм ерактан эт өрүе генә калды. Вакыт-вакыт комплексның икенче ягындагы тар урам буйлап машина үтеп китә иде, сызгырып үтеп китә иде, аннары тынлык калдыра иде.
Абдул кинәт кенә ачык акыл белән уянды. Бу башлангыч түгел иде, ләкин уяну теләге аны күзләрен ачарга мәҗбүр итте. Ул көтте һәм тыңлады, ләкин аны алтынчы хистән башка бернәрсә дә уята алмады. Ялангач һәм арыган Мисыр мошенник йокы бүлмәсе тәрәзәсенә якынлашты. Йолдызлы күккә бер караш аңа ни өчен төшеннән баш тартырга кушуларын аңлатты.
- Син сәер кыланасың, Сэм. Димәк, кадерлеңнән дә сәер, тумыштан килгән сәерлегең, - диде Нина аларга кызыл шәраб койгач. Брюих, Сэм Эдинбургтан соңгы тапкыр киткәч, аны имезгән кечкенә ханымны әле дә хәтерләп, үзен аның куенында кебек хис итте. Нина аны тиз арада сыйпый башлады, әйтерсең лә бу табигый алга китеш кебек.
Ул бер сәгать элек Эдинбург аэропортына килеп җитте, анда Сэм аны яңгыр астында каршы алды һәм, килешенгәнчә, Дин Виллидждагы үзенең таунхаусына алып кайтты.
- Мин арыдым гына, Нина, - дип җилкәләрен сикертте ул, бокалын аннан алды һәм тост күтәрде. - Богаулардан котылып, күп еллар дәвамында башларыбыз көньякка таба юнәлсен!
"Гадәттә, икебез бергә кушылганда, өченчесе һәрвакыт юлда катнаша, ә берсе бәлагә юлыкса, калган икесе һәрвакыт теге яки бу юл белән катнаша. Син моны сизгәнсеңме, белмим. Син моны сиздеңме?" Аның тавышы Сэмга барып җитәргә тырышканда тибрәнде, һәм ул моны күрсәтә алмаса да, аның соравына битараф җавап бирүеннән яки аны кире кагуыннан курка иде. Бәлки, ул ике уңышлы, ләкин бик төрле ир-ат арасындагы җәлеп итү үзәге булырга күнеккәндер. Аның өчен алар арасында ныклы дуслык һәм тирән тарих, үлемгә якынлык, фидакарьлек һәм ул сорау бирергә теләмәгән тугрылык бар иде.
Сэм аңа җиңеллек өстәп елмайды. Аның күзләренең, бернинди дә эмоциональ ераклыксыз - үз күзләре белән - чын күңелдән аның күзләрен күрүе, йөзе ничек кенә таш булып калса да, аңа зур ләззәт бирде.
- Син моны бик җитди кабул итәсең, җаным, - дип аңлатты ул. - Без нәрсә эшләгәнебезне аңлау белән сине ачуландырачагыбызны беләсең, чөнки, кадерле Нина, без хәзер нәрсә эшләгәнебезне бөтенләй белмибез.
"Һәм мин ярдәм итә алмыйммы?" - дип сорады ул.
- Куркам, юк, - диде ул ышаныч белән. - Ләкин без тиздән үзебезне кулга алырбыз. Беләсеңме, мин ышанам, Пердью карт эт безгә шалтыратырга булгач, аларны синең белән уртаклашырга икеләнмәс.
"Әйе, бу мине дә борчый башлады. Суд берничә сәгать элек тәмамланган булырга тиеш. Яисә ул бәйрәм итәргә бик мәшгуль, я аның без уйлаганнан да күбрәк проблемалары бар", - дип тәкъдим итте ул. "Сэм!"
Ике вариантны да карап, Нина Сэмның карашын уйланып карап торганын һәм очраклы рәвештә Нинаның сөяк өлешенә туктаганын күрде. "Сэм! Тукта әле. Син мине теманы үзгәртергә мәҗбүр итмәячәксең."
Карстен баш какты, ләкин Найджелның сүзләрен ишетмәде диярлек. Ул бары тик яңадан башлау турында гына уйлый алды. Башын әйләндереп, ул, Карстен, Эдинбург милкендә табарга өметләнгән барлык ядкарьләрне Пердью кайда саклаганын аңларга тырышты. Кызганычка каршы, ул Пердьюның барлык милкендә тикшерү турындагы боерыкны үти алмады, чөнки бу боерык "Кара кояш ордены" тарафыннан җыелган разведка мәгълүматларына нигезләнгән булыр иде, бу оешма булырга тиеш түгел, ә Бөекбритания Хәрби разведка идарәсенең өлкән офицеры җитәкчелек итәргә тиеш түгел.
Ул үзенә тугры дип белгәннәрен сакларга тиеш иде. Пердьюны кыйммәтле нацист хәзинәләрен һәм артефактларын урлаган өчен кулга алып булмый иде, чөнки моны ачыклау "Кара кояш"ны куркыныч астына куяр иде. Карстенның башыннан узган, барысын да аңларга тырышкан, ләкин җавап аңа кире кайта иде - Пердью үләргә тиеш иде.
14
A82
Шотландиянең яр буе шәһәрендәге Обан шәһәрендә, Нина күптән түгел килеп чыккан юридик проблемалар аркасында Пердью тарафыннан планлаштырылган яңа экскурсиягә барганда, аның йорты буш калган. Обандагы тормыш ансыз дәвам иткән, ләкин берничә кеше аны бик сагынган. Берничә ай элек җирле яңалыкларда яңгыраган кеше урлау турындагы җирәнгеч хәбәрдән соң, учреждение үзенең тыныч һәм бәхетле тормышына кайткан.
Доктор Лэнс Бич һәм аның хатыны Глазгода медицина конференциясенә әзерләнәләр иде. Бу җыелышларның берсендә кем кемне һәм кемнең киячәген кем белә, бу өлкәдә алга китеш өчен бик мөһим булган чын медицина тикшеренүләреннән яки эксперименталь дарулар өчен грантлардан мөһимрәк нәрсә барлыгы ачык күренә.
Патрик оялып елмайды. "Япма, Сэм." Ул Пердью янына утырды һәм яңа гына азат ителгән хуҗасыннан эчемлек алды. "Рәхмәт, Дэвид."
Гаҗәп хәл, Пердью да, Сэм да калган икесенең MI6 хезмәткәре Джо Картерның чын шәхесе турында бернәрсә дә белмәүләре турында бер-берсенә карашмадылар. Шуңа күрә алар серле мөнәсәбәтләрен үзләре өчен сакларга тырыштылар. Нинаның хатын-кыз интуициясе генә вакыт-вакыт бу серле эшкә каршы чыга иде, ләкин ул нәрсә булганын аңлый алмады.
- Ярар, - дип башлады Пердью тагын, - Патрик, минем юридик команда белән бергә, MI6 күзәтүе астында булганда, Эфиопиягә изге тартмаларын кире кайтару өчен баруны җиңеләйтү өчен юридик документлар әзерләде. Беләсезме, мин башка ил яки шундый нәрсә өчен разведка мәгълүматлары җыймаганымны тикшерү өчен генә.
Бүлмәгә кергәч, Пердю сулыш алды. Алдындагы күренештән сихерләнергәме, әллә куркып калыргамы белми иде. Учак янында басып торган ир җылы елмаеп, кулларын буйсынып алдына куеп алды. "Хәлләрегез ничек, Пердю эфэнде?"
17
Прелюдия
"Күзләремә ышана алмыйм!" - дип кычкырды Пердью, һәм ул шаяртмады. "Мин ышана алмыйм! Исәнмесез! Син чыннан да мондамы, дустым?"
- Мин, әфәнде, - дип җавап бирде Аджо Кира, миллиардерның аны күрүенә шатлыгыннан бик канәгать булып. - Син бик гаҗәпләнгән кебек.
- Мин сине үлгән дип уйлаган идем, - диде Пердью ихлас күңелдән. - Алар безгә ут ачкан шул кырыйдан соң... мин алар сине үтергәннәренә ышандым.
"Кызганычка каршы, алар минем абыем Әфәндене үтерделәр", - дип зарланды Мисыр кешесе. "Ләкин бу синең эшең түгел иде. Ул безне коткарырга джип йөрткәндә атып үтерелде."
"Бу кешенең тиешенчә җирләнгәненә өметләнәм. Ышан миңа, Ажо, мин синең эфиопиялеләр һәм шул ләгънәт Коса Ностра җанварлары тырнагыннан котылу өчен эшләгән һәр эшең өчен гаиләң алдында җавап бирермен."
- Мин күрдем, - дип җавап бирде арыган карт. - Сихерчене эзләп табу өчен, безгә көтәргә һәм кешелекнең алга таба нинди авыру белән очрашачагын күрергә туры киләчәк. Куркам, бу бик сак һәм кыйммәтле тест.
"Мин бу турыда ишеттем. Куллинаннан да югарырак сыйфатлы ниндидер гаҗәеп таш барлыгын ишеттем. Ләкин монда бу нәрсәне аңлата?" - дип сорады профессор Имрадан.
Акыллы, дип килеште профессор. Шулай да, аның үз шартлары бар иде. "Минемчә, бу бик акыллы һәм файдалы, мистер Пердью", - диде ул. "Ләкин минем каршы тәкъдимем бар. Ни дисәң дә, мин Аждаһа күзәтүчеләренә куркыныч күк фаҗигасен булдырмаска тырышуда ярдәм итәм."
"Мин аңлыйм. Син нәрсә тәкъдим итәсең?" - дип сорады Пердью.
"Европа һәм Азия буенча бай гаиләләрдә булмаган калган бриллиантлар Мисыр Археология Җәмгыяте милкенә күчәчәк", - дип ныклы әйтте профессор. "Сезнең брокерларыгыз тотып алган бриллиантлар сезнеке. Сез нәрсә дисез?"
Сэм кашларын җыерды, дәфтәрен алырга теләде. "Бу башка бриллиантларны без кайсы илдә табарбыз?"
Горур профессор Сэмга елмайды, кулларын куеп шатланып. "Әйткәндәй, Клив әфәнде, без аларның сез һәм хезмәттәшләрегез бу куркыныч рәсми эшне башкарачак урыннан ерак түгел зиратта күмелгән дип уйлыйбыз."
"Мин моның турында беркайчан да алай уйламаган идем, ләкин моның бер сере бар. Син хаклы. Һәм атылган йолдыз теләү", - дип өстәде ул, шоколадны тәмләп ашаган матур Нинага карап. "Ни өчен атылган йолдыз, җен кебек, синең теләкләреңне үти ала икән дип уйланасың."
"Ә син бу җирәнгечләрнең чыннан да нинди явыз икәнен беләсең, шулай бит? Әгәр дә син теләкләреңне табигатьтән тыш көчкә нигезләсәң, мин синең өчен һичшиксез зыян китерәчәген уйлыйм. Син комсызлыгыңны арттыру өчен төшкән фәрештәләрне, җеннәрне, яки аларны ничек кенә атасалар да, кулланырга тиеш түгелсең. Шуңа күрә кулланучы һәркем..." Ул тынып калды. "Сэм, син һәм Пердью профессорга карата шундый кагыйдә кулланабызмы? Имрмы яки Карстенмы?"
"Без су өстендә йөрибезме?" - дип сорады ул сак кына. Аннары сәерлекнең тулы көче аңа бәрелде, һәм ул кычкырып җибәрде: "Сэм, нигә без су өстендә йөрибез?"
Юл су басмаган булса да, джипның тәгәрмәчләре дымлы иде. Вак ташлы юлның ике ягында да ай йомшак җилдә чайкалган ком ярларын яктыртып тора иде. Юл тирә-юньдәге каты җир өстеннән бераз биеклектә булганга, ул әле тирә-юньдәге башка җирләр кебек тирән су астында калмаган иде.
- Без мондый булырга тиеш түгел, - дип җавап бирде Сэм җилкәләрен сикертеп. - Минем белүемчә, бу ил корылыгы белән билгеле, һәм ландшафт бик коры булырга тиеш.
"Без Гондарны якынча унбиш минут элек кенә үтеп киттек", - дип җавап бирде ул. "Хәзер без Аддис-Земен янында булырга тиеш, ул күл аша көймә белән чыгар алдыннан безнең максат булган Веретадан машина белән унбиш минут ераклыкта."
"Сэм, бу юл күлдән якынча унҗиде километр ераклыкта!" - дип сулыш алды ул, юл белән иң якын сулык арасындагы араны үлчәп. "Бу күл суы булырга мөмкин түгел. Шулаймы?"
- Юк, - дип килеште Сэм. - Ләкин мине гаҗәпләндергәне шул: Аджо белән Пердьюның ике көнлек чүп җыю вакытында ясаган башлангыч тикшеренүләре буенча, бу төбәктә ике айдан артык яңгыр яумаган! Шуңа күрә мин бу юлны асфальтлау өчен күлгә артык су кайдан килгәнен белүем килә.
"Бу", - дип башын чайкады ул, аңлап бетерә алмыйча, - "бу... табигый түгел".
"Моның нәрсә аңлатканын аңлыйсыңмы?" - дип көрсенеп куйды Сэм. "Безгә монастырьга бары тик су аша гына барырга туры киләчәк."
Нина яңа үсештән бик канәгать булмаган кебек күренде: "Минемчә, бу яхшы нәрсә. Суда гына хәрәкәт итүнең үз өстенлекләре бар - ул туристик чаралар күрүгә караганда азрак сизеләчәк."
Шәһәрдә тәртипсезлек хөкем сөрә иде. Су астында йортлар юкка чыга иде, һәм күпчелек кеше "сихерчелек" дип кычкыра иде, чөнки яңгыр яумаган иде, чөнки су басу сәбәпләре юк иде. Сэм шәһәр хакимияте баскычында утырган бер җирле кешедән каоэ кайдан табарга мөмкин дип сорады. Сэм түләргә бер кисәк Эфиопия кәләше чыгарганчы, бу ир туристлар белән сөйләшергә теләмәде.
"Ул миңа су басу алдыннан электр энергиясе өзелгәнен әйтте", - диде Сэм Нинага. "Моның өстенә, бер сәгать элек барлык электр линияләре дә өзелгән. Бу кешеләр берничә сәгать элек үк эвакуацияләнә башлаганнар иде, шуңа күрә алар хәлләрнең начарланачагын белгәннәр."
"Мескеннәр. Сэм, без моны туктатырга тиеш. Боларның барысын да чыннан да махсус осталыкка ия алхимик эшлиме, юкмы, әлегә бераз шикле, ләкин без бөтен дөнья юк ителгәнче, бу явызны туктату өчен кулдан килгәннең барысын да эшләргә тиешбез", - диде Нина. "Әгәр ул ничектер трансмутацияне кулланып, табигый афәтләр китереп чыгарырга сәләтле булса."
"Менә бу металл эшкәртү цехы, анда без авыл хуҗалыгы җиһазларын төзү һәм җыю буенча дәресләр бирәбез. Бәлки, сез биологлар сарайда саклаган резервуарларның берсен табарсыз, әфәндем. Алар аны күлдән үрнәкләр алу өчен кулланалар."
"Тан...?" - дип кабатларга тырышты Сэм.
- Танква, - дип елмайды егет. - Без ясаган көймә, хм, папирус? Алар күлдә үсә, һәм без алардан ата-бабаларыбыздан бирле көймәләр ясыйбыз, - дип аңлатты ул.
"Мин сеңлем белән аның ирен көтәм, ханым", - дип җавап бирде ул. "Без барыбыз да көнчыгышка, гаилә фермасына таба барабыз, судан котылырга өметләнеп."
"Ярар, сак бул, яме?" - диде Нина.
- Син дә, - диде егет, аны тапкан шәһәр хакимияте баскычына ашыгып. - Уңышлар сезгә!
Кечкенә склад эченә берничә минут үтеп кергәннән соң, алар ниһаять, тырышлыкка лаеклы әйбергә тап булдылар. Сэм Нинаны су аша озак сөйрәп үткәрде, фонаре белән юлны яктыртты.
"Беләсеңме, яңгыр яумау - Ходай бүләге", - дип пышылдады ул.
Иртәнге сәгать дүрткә Нинаның танквасы аны Тана Киркос утравы ярына алып килгән иде, анда Сөләйман патшаның калган бриллиантлары зиратта яшерелгән иде. Ул кайда икәнен белсә дә, ташларның кайда сакланачагын әле дә белми иде. Флакондамы? Капчыктамы? Табуттамы, Ходай сакласын? Борынгы заманнарда төзелгән ныгытмага якынлашкач, тарихчы бер күңелсез факт аркасында җиңеллек хис итте: күтәрелүче су аны турыдан-туры монастырь диварына алып барган булып чыкты, һәм аңа билгесез сакчылар яки хайваннар белән тулы куркыныч җирдә йөрергә туры килмәячәк.
Карстен моңа каршы түгел иде. Бу бик логик тоелды, бигрәк тә Эфиопиядәге күпчелек юлларның ышанычсыз булуын, Урта диңгез тирәсендәге континентлар илләрен җимергән коры су басу вакытында карап тору авыр булуын исәпкә алганда. Ул Патрикның полковник Именуга әйткән хәйләкәр ялганын чын күңелдән кабул итте һәм аларга тауларга барып, Пердьюның ниндидер алдау эшләмәвен тикшерергә тәкъдим итте.
"Беләм. Бу Лэнди минем өчен бик ерак. Алар мине икенче адымымны да ясамыйча тотып алачаклар", - дип таныды ул. "Аягым чүп. Бар, аларның игътибарын җәлеп ит, яисә чыгып ярдәм чакыр."
- Бу мәгънәсез сүз, - дип җавап бирде Пердью. - Без бу Лэнди егетен җыеп, моннан котылачакбыз.
"Монда, вак таш өстендә, аннан да яхшырак инвалид коляскасын күз алдына китерә аласызмы?" Пердью елмайды. "Әзер бул. Мин кайткач, без Лэндига барабыз."
"Һәм мин уйлыйм, син аны бәйләргә вакыт табарсың?" - дип сорады Патрик.
"Мин аның нәрсә эшләгәнен бик яхшы беләм, капитан, ләкин сез аларны хәзер үк бирмәсәгез, мин сезне буйсынмау өчен хәрби судка бирәчәкмен. Мин отставкада булырга мөмкин, ләкин мин һаман да Эфиопия армиясенең беренче номерлы финанс ярдәме күрсәтүчесе", - дип кычкырды ир.
- Әйе, әфәндем, - дип җавап бирде капитан, кешеләргә Сэм белән Нинаны азат итәргә ишарәләп. Читкә киткәч, Нина аны кем коткарганына ышана алмады. - Полковник Имену?
"Доктор Гулд, минем мәдәниятемә карата коточкыч хөкемегез һәм шәхси тормышыма каршы явыз һөҗүмнәрегез булса да, сез улымның гомерен саклап калдыгыз. Шуңа күрә мин сезгә каршы булган теләсә нинди үч алудан сезне коткармый кала алмыйм", - дип таныды полковник Йимену.
"И Ходаем, мин хәзер үземне начар хис итәм", - дип пышылдады ул.
Полковник Йимену журналистка карады, аңа үз сүзләрен кире алырга рөхсәт итте. "Монастырь су астында калганда, ул минем улымны батып үлүдән коткарды. Кичә төнлә күпләр үлде, һәм доктор Гулд аны судан чыгармаса, минем Канту да алар арасында булыр иде. Мин Перду әфәнде һәм башкалар белән бергә тау эчендә Изге табутны алып чыгуны күзәтергә җыенганда, ул миңа шалтыратты, аны Сөләйман фәрештәсе дип атады. Ул миңа аның исемен һәм баш сөяген урлаганын әйтте. Мин моны үлем җәзасына лаеклы җинаять дип әйтер идем."
Сэм компакт видеокамерасының видоискателе аша Нинага карады һәм күз кысты. Баш сөягендә нәрсә барлыгын беркем дә белмәсә яхшырак булыр иде. Күп тә үтми, Сэм Йимену кешеләренең берсе белән Пердью һәм Патрикны алырга юлга чыкты, анда аларның урланган Land Rover машинасында дизель ягулыгы беткән иде. Алар ярты юлдан артык вакыт үткәннән соң туктадылар, шуңа күрә Сэмның машинасы аларны табу өчен күп вакыт кирәк булмады.
Өч көннән соң
Йимен рөхсәте белән төркем тиздән Каһирәгә барып җитте, анда "Геркулес" Университет янына килеп төште. "Сөләйман фәрештәсе, шулай бит?" - дип шаяртты Сэм. "Ни өчен, әйт әле?"
Сэм елмайды: "Махсус агент Патрик Смит Джо Картерны җаваплылыкка тартудагы күренекле эше өчен вазифасын күтәрергә тиеш кебек. Полковник Йимена да аны камера алдындагы камил уены өчен хуплады."
"Бу шәп," дип шатланды Офар. "Алхимикыбыз тизрәк булыр дип өметләнәм," дип сулап куйды ул, уйлады. "Ул соңга калса, мин үземне начар хис итәм."
"Кешеләр соңга калганда, син һәрвакыт начар хис итәсең, иске дустым", - диде Пенекаль. "Син артык борчыласың. Исеңдә тот, тормышны фаразлап булмый."
"Бу, һичшиксез, әзерлексезләр өчен", - дип, баскыч өстеннән начар тавыш ишетелде. Алар барысы да борылып карадылар, һаваның салкынлыгын явыз ният белән тойдылар.
"И Ходаем!" - дип кычкырды Пердью.
"Кем ул?" - дип сорады Сэм.
"Бу... бу... акыллы кеше!" - дип җавап бирде Офар, калтырап һәм күкрәген кысып. Пенекал дусты алдында басып торды, ә Сэм Нина алдында басып торды. Пердью барысы алдында да басып торды.
- Әйе, тагын ким дигәндә ундүрт тапкыр, - диде ул үзенең ярсыткан малайларча кыяфәте белән, Катя Стренкованың кухнясындагы яктырткыч астында аны кашыгын нык кысып тотарга мәҗбүр итте. Анда күгәрек һәм иске тукымалар исе килә иде, ләкин ни өчендер Нина аны бик уңайлы дип тапты, әйтерсең лә бу аның башка тормыштан килгән өе иде. Рус җәе этәргән бөҗәкләр генә аны тыныч зонасында борчый иде, ләкин башка очракта ул рус гаиләләренең җылы кунакчыллыгыннан һәм тупаслыгыннан ләззәт ала иде.
Нина, Сэм һәм Александр континентны поезд белән кичеп, ниһаять Новосибирскига барып җиткәннән бирле ике көн үтте. Анда Александр аларның барысын да юлга яраксыз арендага алынган машинада күтәреп куйган, ул машина аларны Монголия белән Россия чигеннән төньяктарак урнашкан Аргут елгасындагы Стренков фермасына алып барган.
Пердю Бельгиядәге компанияләреннән киткәнлектән, Сэм һәм Нина хәзер Александрның тәҗрибәсе һәм тугрылыгы кулында иде, алар күптән түгел эшләгән ышанычсыз ирләрнең иң ышанычлысы иде. Пердю Кара Кояш Орденының әсир Рената белән югалган төнне Нина Сэмга үзенең нанит коктейлен бирде, Пердю аңа икесен дә Кара Кояшның барысын да күрүчән күзеннән коткару өчен биргән шул ук коктейльне. Ул моның мөмкин кадәр ачык булуына өметләнде, чөнки ул Дэйв Пердюның байлыгыннан өстен Сэм Кливның мәхәббәтен сайлаган иде. Китү белән ул аңа, бу аның йөрәгенә булган хокукыннан баш тартмаячагын ышандырды, гәрчә ул аныкы булмаса да. Ләкин миллионер плейбойның гадәтләре шундый иде, һәм ул аңа мактау әйтергә тиеш иде - ул мәхәббәтендә дә, маҗараларында да рәхимсез иде.
Хәзер алар киләсе хәрәкәтләрен планлаштырганда, Россиядә ятып калдылар, Black Sun көндәшләре үзләренең ныгытмаларын тоткан фетнәчел урынга керделәр. Бу бик куркыныч һәм авыр миссия булыр иде, чөнки аларның инде козырьлары юк иде - тиздән эштән алыначак Black Sun әгъзасы Рената. Шулай да Александр, Сэм һәм Нина качкыннар кланының аларны эзәрлекләүдән бердәнбер сыену урыны икәнен беләләр иде, алар аларны табып үтерергә тәвәккәл иде.
Хәтта алар фетнәчеләр җитәкчесен үзләренең Орден Рената өчен шымчылар түгеллегенә ышандыра алсалар да, Ренегатлар бригадасының моны исбатларга нәрсә уйлаганын белмәгәннәр. Бу үзе үк, иң яхшы очракта да, куркыныч идея иде.
Саян тауларының иң биек түбәсе булган Мөнх Сарыдагтагы ныгытмаларын саклаган ирләр белән шаярырга ярамаган. Аларның даны Сэм белән Нинага яхшы билгеле булган, моны алар ике атна да үтмәгән вакыт элек Брюггедагы Black Sun штаб-фатирында төрмәдә утырганда белгәннәр. Ренатаның Сэм яки Нинаны язмышлы миссиягә җибәрергә, Ренегат бригадасына үтеп кереп, аз гына ачылып киткән корал булган Лонгинусны урларга планлаштыруы турындагы хәтерләре әле дә хәтерләрендә иде. Бүгенге көнгә кадәр алар Лонгинус миссиясе дип аталган миссиянең законлымы, әллә Ренатаның корбаннарын мәче-тычкан уеннарына җибәрү, аларның үлемен күңел ачу өчен тагын да кызыклырак һәм катлаулырак итү өчен эшләнгән хәйләме икәнен беркайчан да ачыкламаган.
Александр үз территориясендә Ренегатлар бригадасы нинди куркынычсызлык тәэмин итүен күрергә дип, разведкага ялгызы чыга. Техник белемнәре һәм исән калу осталыгы белән ул ренегатларга тиң була алмый иде, ләкин ул һәм аның ике иптәше Катя фермасында мәңгегә яшеренеп кала алмыйлар иде. Ахыр чиктә, аларга фетнәчеләр төркеме белән элемтәгә керергә туры килә, югыйсә алар беркайчан да гадәти тормышларына кайта алмаячаклар.
Ул Нина белән Сэмга ялгыз бару яхшырак булачагын ышандырды. Әгәр Орден аларның өчесен ничектер эзләп йөрсә, алар, әлбәттә, Монголия тигезлекләрендә яки Россия елгасы буенда тузган җиңел йөк машинасында (LDV) ялгыз фермер эзләмәсләр иде. Моннан тыш, ул үз ватанын биш бармагы кебек белә иде, бу тизрәк сәяхәт итәргә һәм телне яхшырак үзләштерергә ярдәм итәр иде. Әгәр аның хезмәттәшләренең берсен түрәләр сорау алса, аларның тел белмәүләре планны тормышка ашыруга җитди комачауларга мөмкин иде, әгәр алар кулга алынмаса яки атып үтерелмәсә.
Ул чикне билгеләгән һәм Монголиянең матурлыгын тын гына игълан иткән тау сыртына таба борылган, кечкенә вак таш юл буйлап барды. Кечкенә машина тузган, иске, ачык зәңгәр төстәге машина иде, ул тәгәрмәчләр һәр әйләнгәндә чыелдап, арткы көзгедәге тәсбих муенсалары изге маятник кебек чайкалып тора иде. Александр тыныч кабинадагы панельгә муенсаларның чыелдавын түзде; югыйсә, ул көзгедән ядкарьне йолкып алып, тәрәзәдән ыргытыр иде. Моннан тыш, бу тирә-юнь бик ямьсез иде. Тәсбих муенсаларында котылу булмас иде.
Ачык тәрәзәдән исеп торган салкын җилдә чәчләре җилфердәде, һәм беләгендәге тиресе салкыннан пешә башлады. Ул тәрәзәне күтәрә алмаган, үзе кичеп барган тигез чүллекнең салкын сулышыннан юаныч бирә алмаган тузган тотканы сүгеп куйды. Эченнән тын гына чыккан тавыш аны Бельгиядәге йөрәк өзгеч вакыйгалардан соң исән калуына шөкер итмәве өчен шелтәләде. Анда аның сөекле Аксель үтерелгән һәм ул шул ук язмыштан бик аз гына котылган.
Алда ул чик постын күрә алды, бәхеткә, Катяның ире эшләгән урында. Александр селкенеп торган машинаның панелендә язылган тәсбих муенсаларына тиз генә күз салды, һәм алар да аңа бу бәхетле бәхетне искә төшергәнен аңлады.
Аның үз куркынычсызлыгы куркыныч астында иде, бигрәк тә хәзер ул "Кара кояш" җитәкчелеген вакытлыча туктатканнан соң. Орден җитәкчелеген күзәтүче Совет, мөгаен, аны күзәтеп тора иде һәм, ни өчендер, хәзерге вакытта үз сафларын саклый иде, һәм бу Пердюны бик нык борчыды - һәм ул беркайчан да борчулы кеше түгел иде. Ул бары тик башын түбән иеп, Нинага кушылып, аны куркынычсыз урынга алып китү планын төзегәнче, Совет чара күрсә, нәрсә эшләргә кирәклеген аңлаганчы эшли алды.
Берничә минут элек кичергән каты борын каныннан башы дөп-дөп типте, ләкин хәзер ул туктала алмый иде. Артык күп нәрсә куркыныч астында иде.
Дэйв Пердью голографик экранындагы җайланма белән кат-кат уйнады, ләкин ул күрә алмаган нәрсәдер дөрес түгел иде. Аның игътибары гадәттәгечә җитез түгел иде, хәтта ул күптән түгел генә тугыз сәгатьлек өзлексез йокыдан уянган булса да. Уянганда аның башы авырта иде инде, ләкин бу гаҗәп түгел иде, чөнки ул камин каршында утырып, ялгызы гына бөтен бер шешә кызыл Джонни Уокер эчкән иде.
"Мин сине башка күрермен дип беркайчан да уйламаган идем", - диде ул, чын күңелдән гаҗәпләнүен яшерә алмыйча.
"Әлбәттә, син алай эшләмәдең, Дэвид. Мин уйлыйм, син аның чынбарлыктагы җитдилеген исәпкә алудан күбрәк моны теләгәнсеңдер", - диде ул. Бу таныш тавыш шулкадәр вакыт узгач, Пердьюның колагына бик сәер тоелды.
Алар кебек кешеләр өчен соңгысы яңалык иде, эзотерик язу конкурсындагы бүләктән башка бернәрсә дә түгел иде. Аның бер генә клиенты да Иске Дөньяга яки яңа күзләр күрмәячәк вакыйгаларны теркәп баручы язучыларга чын күңелдән рәхмәт белдермәгән иде. Бу аны ачуландырды, ләкин ул очраклы алты санлы бүләктән баш тарта алмады. Бу гади генә акылсызлык булыр иде, ул китапларның тарихи әһәмиятенә һәм аларны шулай иркен алып барган урыннарга ничек кенә тугры калырга тырышса да.
Дэйв Пердью үзенең ачулы апасы күрсәткән проблемага игътибар итте.
Ничек мин моны күрмәдем? Һәм ни өчен ул миңа күрсәтергә тиеш иде соң? - дип уйлады ул, парадигма төзеп, голограммага ясаган һәр юнәлеш белән аның реакциясен яшерен рәвештә сынап. Аның йөзе буш иде, һәм ул әйләнүен тәмамлаганда күзләре дә хәрәкәтсез иде. Бу яхшы билге иде. Әгәр ул көрсенсә, җилкәләрен җыерса яки хәтта күзләрен йомса да, ул аның нәрсә эшләгәнен кире кагуын аңлар иде - башкача әйткәндә, бу аның аны үзенчә изгелек белән яклавын аңлатыр иде.
Сергей елый башлады, артында басып торган ирләргә хатынының гомерен сорап, акылдан язганча пышылдады. Катя йөзен куллары белән каплады һәм шок хәлендә тезләренә егылды. Сэм аңлаганча, алар Сергейның хезмәттәшләре түгел иде, ул башта уйлаганча. Ул русча аңламаса да, аларның тавышыннан, әгәр ул Нинаны уятып, алар белән бармаса, аларның барысын да үтерергә бик җитди карашта булуларын аңлады. Бәхәснең куркыныч көчәюен күреп, Сэм кулларын күтәрде һәм бүлмәдән чыгып китте.
"Ярар, ярар. Без сезнең белән барабыз. Нәрсә булганын әйтегез генә, һәм мин доктор Гулдны уятырмын", - дип тынычландырды ул дүрт ачулы бандитны.
Сергей елап торган хатынын кочаклап алды һәм аны калканды.
"Минем исемем Бодо. Мин ышанам, сез һәм доктор Гулд Александр Ариченков исемле кешене безнең матур җир участогына озата баргансыздыр", - дип сорады кораллы кеше Сэмнан.
"Кем белергә тели?" - дип кырт кисте Сэм.
Бодо пистолетын сузды һәм куркып калган парга төбәлде.
- Әйе! - дип кычкырды Сэм, Бодога таба сузылып. - Ходаем, син ял итә аласыңмы? Мин качмыйм. Әгәр төн уртасында ату күнегүләре кирәк булса, бу мәлгуньне миңа төбәп күрсәт!
Француз бандиты коралын төшерде, ә иптәшләре үзләренекен әзер тоттылар. Сэм авырсынып йотынып куйды һәм нәрсә булганын аңламаган Нина турында уйлады. Ул аның анда булуын раслаганына үкенде, ләкин бу бәреп керүчеләр аны тапса, алар, һичшиксез, Нинаны һәм Стренковларны үтереп, кыргый хайваннар ашасын өчен тыштагы йомыркаларыннан асып куярлар иде.
"Соңгы берничә ай дәвамында доктор Гулд һәм минем кебек башка катнашучылар Black Sun оешмасы һәм аның филиаллары тарафыннан эзәрлекләүдән качу өчен яшерен рәвештә яшеренделәр. Бу кешеләр белән шаярырга ярамый."
"Бодога калган икесен алып килергә куш!" - дип кычкырды ул капка янындагы сакчыга. Ул бүлмәнең иң читендә басып торды, тагын офыкка карады. Нинаның башын аска игән иде, ләкин күзләре күтәрелеп аңа карады. Берн борылып үкенгән кебек күренде. "Мин... гафу үтенү кирәк булмас иде, мөгаен. Яхшы булырга тырышу өчен соң инде, ләкин... мин моңа бик үкенәм, шуңа күрә... гафу үтенәм."
"Ярар," диде ул, сүзләре ишетелмичә диярлек.
"Юк, чыннан да. Мин..." - дип сөйләшергә кыенсынды ул, үз тәртибеннән оятка калып, "Минем ачу проблемам бар. Кешеләр миңа ялганлаганда мин ачуланам. Чыннан да, доктор Гулд, мин гадәттә хатын-кызларга зыян китермим. Бу - мин махсус кеше өчен саклаган махсус гөнаһ."
"Мин шулай эшләргә тиеш. Мин балачак дусларым өчен шунда булырга тиеш. Әгәр аларны атып үтерәчәкләр икән, мин бу явызларның ким дигәндә яртысын үзем белән алып китәрмен", - диде ул, күптән түгел урланган колбасын күтәреп.
"Син акылсыз рус!" - дип көлде Нина. "Син аны сатып алганда тулы идеме?"
Юл начар иде, һава торышы тагын да начаррак иде, ләкин флот тау сыртына таба нык басып китте, катлаулы юлны узып, үз максатына ирешкәнче шунда калырга тәвәккәлләде. Юл башта Менгу-Тимур монастыренә алып барырга тиеш иде, аннан соң илче Мөнх Сарыдагка барып, Бригада Ренегады оясын табарга тиеш иде, бу ротаның калган әгъзаларына билгесез сәбәпләр аркасында.
Күкне селкетә башлагач, Людвиг Берн үз караватына ятты. Ул үз вазифалары исемлеген тикшерде; киләсе ике көн беренче рәис вазифасыннан азат булачак иде. Яктылыкны сүндереп, ул яңгырны тыңлады һәм гаҗәеп ялгызлык аны биләп алды. Ул Нина Гулдның начар хәбәр икәнен белде, ләкин бу аның гаебе түгел иде. Сөйгәнен югалтуның аңа бернинди катнашы юк иде, һәм ул бу хәлне кичерергә тиеш иде. Киресенчә, ул еллар элек югалган, ләкин көндәлек уйларыннан беркайчан да ерак булмаган улы турында уйлады. Берн хатыны турында түгел, ә улы турында уйлау яхшырак булыр дип уйлады. Бу башка төрле мәхәббәт иде, берсенә караганда җиңелрәк түзә торган мәхәббәт. Ул хатын-кызларны калдырырга тиеш иде, чөнки икесенең дә истәлеге аңа тагын да күбрәк кайгы китерде, аларның аны ничек йомшак иткәнен әйтеп тә тормыйм. Үз көченнән мәхрүм итү аны каты карарлар кабул итү һәм вакыт-вакыт кыйнауларга түзү сәләтеннән мәхрүм итәр иде, һәм нәкъ менә шушы нәрсәләр аңа исән калырга һәм җитәкчелек итәргә ярдәм итте.
"Син исәнме?" - дип кинәт кенә ят кеше сөйләшеп куйды.
Чүп-чар.
Нина, хәтта аны күзәтеп барсалар да, тупас була алмый иде. Ул ишеккә таба барды, хатынга кычкырды: "Әйе, рәхмәт. Мин яхшы булачакмын". Нина тыйнак елмаеп чыгып китте һәм Сэм аны шунда көтеп торганын күрде.
"Беләм, ләкин башка нәрсә эшләргә белмим. Без белгән һәркем я үлгән, я дошман икәне исбатланган", - дип зарланды Нина. "Өйгә кайткач, киләсе адымыбызны уйлап табарбыз дип өметләнәм."
"Беләм, бу турыда уйларга да авыр, Нина", - диде Сэм көтелмәгәнчә, алар икесе дә урыннарына утыргач. "Ләкин бәлки без юкка чыгарга да мөмкинбез. Александр үз эшендә бик оста."
"Ничек инде син?" - дип пышылдады ул карлыккан тавыш белән. "Ул безне Брюггедан чыгарды. Дуслары безне кабул иттеләр һәм сораусыз сыендырдылар, һәм ахыр чиктә алар моның өчен хөрмәтләнделәр - безнең өчен, Сэм. Зинһар, миңа үзеңнең намусыңны һәм иминлегеңне югалттың дип әйтмә, чөнки ул чакта, кадерлем, мин бу дөньяда ялгыз калачакмын". Аның тавышы аның фикеренә каты һәм ачулы иде, һәм Сэм барысын да шул килеш калдыру яхшырак дип уйлады, ким дигәндә алар һавада вакыт үткәреп, тирә-якка карап, чишелеш таба алганчы.
"Агата, мин сиңа бу китапны табарга ярдәм итәрмен, чөнки мин нәкъ менә шул эштә оста... Син миңа түләр алдыннан минем финансларымны боздың, һәм мин моның өчен мәңге рәхмәтлемен. Чыннан да", - диде Нина.
"Син моны эшләдеңме? Син безгә хисапларыбызны кире кайтардың. Агата, син чын чемпион!" - дип кычкырды Сэм, тиз арта барган исереклеге аркасында Нинаны бүлдергәнен сизмичә.
Ул аңа шелтәле караш ташлады һәм Агатага мөрәҗәгать итеп дәвам итте: "Ләкин бу юлы мин бары тик шуны гына эшләячәкмен." Ул Пердьюга бик начар караш белән карады. "Кешеләр миңа акча ыргытканга күрә, мин гомеремне саклап калудан туйдым."
Аларның берсенең дә ни өчен яңадан карарга тиешлеге турында бернинди каршылыгы яки кабул ителә торган аргументлары булмады. Нина Сэмның Пердьюны яңадан эзләүдә шулкадәр ашкынып торуына ышана алмады.
"Сэм, без ни өчен монда икәнебезне оныттыңмы?" - дип турыдан-туры сорады ул. "Син безнең матур йортта, җылы учак алдындагы шайтан сидек эчүебезне оныттыңмы, чөнки Александр безнең иминиятебез булырга тәкъдим итте?" Нинаның тавышы тыныч ачу белән тулы иде.
"Әлегә юк. Сезнең клиентта безнең немец солдатының исеме бармы? Бу эшне күпкә җиңеләйтер иде, чөнки шул чакта без аның хәрби тарихын күзәтеп, кайда урнашканын күрә, халык санын теркәү язмаларын тикшерә һ.б. ала идек", - диде Нина ныклы баш каккан килеш, ноутбук экраны аның кара күзләрендә чагылып.
"Юк, мин белгәнчә түгел. Мин документны графологка алып барып, аның кулъязмасын анализларга өметләнгән идем. Бәлки, сүзләрне ачыклый алсак, көндәлекне кем язганлыгы турында ачыклык кертер", - дип тәкъдим итте Агата.
Ул Пердью аңлатмасыз югалганчы соңгы тапкыр сөйләшкәннәрен искә төшерми булдыра алмады. Аның "килешүе", әлбәттә, аңа карата яңадан, шиксез тугрылык билгесе иде. Ни дисәң дә, аларның соңгы сөйләшүендә ул аңа Сэм кочагыннан, Сэм караватыннан аны кире кайтарырга тырышудан туктамаганлыгын ышандырган иде. Хәзер ул Рената/Ренегад бригадасы эшендә ни өчен ул да җиңәргә тиешлеген белде.
"Сүзеңдә тор, Пердью. Безнең... минем... чүп ашый торган кашыкларыбыз бетә, әгәр мин нәрсә әйтергә теләгәнемне аңласаң", - дип кисәтте Сэм. "Әгәр болар барысы да начар булса, мин мәңгегә китәм. Киттем. Шотландиядә башка күренмәячәкмен. Минем моңа кадәр баруымның бердәнбер сәбәбе - Нина өчен генә иде".
Киеренке мизгел аларның барысын да бер секундка тынып калды.
"Ярар, хәзер без барыбыз да кайда икәнебезне һәм станцияләребезгә барып җиткәнче күпме юл үтәргә кирәклеген белгәч, без Марокко әфәндесенә электрон хат җибәрә алабыз һәм бу исемнәрнең калганнарын эзли башлый алабыз, шулай бит, Дэвид?" Агата уңайсыз хезмәттәшләр төркемен җитәкләде.
"Нина, син минем белән шәһәрдә очрашуга барасыңмы? Әллә бу икесе белән тагын өчәүләп катнашырга телисеңме?" - дип сорады Пердью апа риторик рәвештә һәм җавап көтмичә, антиквар сумкасын алып, эченә мөһим документ салды. Нина Сэм белән Пердьюга карады.
"Беләм. Аңардан рецензия алырга каршы түгел дип әйтергә батырчылык итәм. Әмма Дэвидта нәрсә күрәсең? Бу акча турында, шулай бит? Бу акча турында булырга тиеш", - дип сорады Агата.
"Юк, акча түгел, ә ышаныч. Һәм аның тормышка булган дәрте, мөгаен", - диде Нина. Пердьюга карата тартылуын шулай җентекләп тикшерергә мәҗбүр ителү аңа ошамады. Чынлыкта, ул башта аның нәрсәдән җәлеп иткәнен онытырга теләр иде. Аңа булган мәхәббәтен ничек кенә катгый рәвештә кире какса да, ул куркынычсыз түгел иде.
Сэм да искәрмә түгел иде. Ул аның белән булырга телиме-юкмы икәнен аңа белдермәде. Триш һәм аның белән булган тормышы турындагы язмаларын табу моны раслады, һәм, әгәр ул бу хакта аңа каршы килсә, йөрәген әрнетер дип, моны үзендә саклады. Ләкин күңелендә, Нина Сэмга гашыйк булуын инкарь итә алмады, ул аның белән берничә минуттан артык бергә була алмый иде.
"Димәк, алар бу мәлгуньне үтерделәрме?" - дип Сэм шакыды, Нинадан кала барысын да көлдерде, Нина аңа корычтай караш ташлап, аны кире үз почмагына кайтарды.
"Юк, алар бу явызны үтермәделәр, Сэм," дип көрсенеп куйды ул, "ләкин алар урамнарда үч алу өчен чуалышлар чыгардылар. Ләкин христианнар каршы тордылар һәм мәҗүси табынучыларны Серапей гыйбадәтханәсенә, күрәсең, бик зур корылмага, сыенырга мәҗбүр иттеләр. Шуңа күрә алар анда үзләрен камап алдылар, берничә христианны тоткынлыкка алдылар."
"Ярар, ләкин шулай да, бу документ, күрәсең, папируска язылган булган, графолог безгә аның борынгы булуын әйтте. Бәлки, барысы да юк ителмәгәндер. Бәлки, бу алар аны Аллаһының еланнарыннан - христиан хакимиятеннән яшергәннәрдер!" - дип кычкырды Нина.
"Болар барысы да дөрес, Нина, ләкин моның 1800 еллардагы легионер белән нинди бәйләнеше бар? Ул ничек туры килә соң?" дип уйлады Агата. "Ул аны нинди максат белән язган?"
"Сэм, син чын гений!" - дип кычкырды Нина. "Менә шул! Әлбәттә, аның эчәклекләренең чүл аша сөйрәлеп батып... күмелеп... Әхмәтнең аягы астында калуын күзәтеп. Бер карт солдат Мисыр кешесе фермасында хәзинә күргәне турында сөйләде. Бу чүп Алжирда Мисыр кешесенең аягы астында күмелгән иде!"
"Бик шәп! Шулай итеп, карт француз солдаты безгә аның нәрсә икәнен һәм кайда күргәнен сөйләде. Бу аның көндәлеге кайда икәнен аңлатмый", - дип искәртте Пердью барысына да. Алар сергә шулкадәр чумганнар ки, эзләгән чын документларының эзен югалтканнар.
"Борчылмагыз. Бу Нинаның өлеше. Немец телендә, көндәлекне биргән яшь солдат язган", - диде Агата, өметләрен яңартып. "Безгә бу хәзинәнең нәрсә икәнен белергә кирәк иде - Александрия китапханәсеннән алынган язмалар. Хәзер, әлбәттә, клиентым өчен көндәлекне тапканнан соң, аларны ничек табарга кирәклеген белергә кирәк."
"Димәк, ул бу шигырьне Аденауэр эштән алынганнан соң язган", - дип шатланды Нина. Германия тарихыннан белгән таныш нәрсә ишетү күңелле булды. "1933 елда Кёльндагы җирле сайлауларда Нацистлар партиясе җиңде. Әлбәттә! Күп тә үтми, андагы готик чиркәү яңа Германия империясенең һәйкәленә әйләндерелде. Ләкин миңа калса, Вернер герцог чиркәүнең яшен исәпләүдә бераз ялгыш булган, берничә ел гына булса да."
"Кемгә барыбер? Әгәр бу дөрес чиркәү икән, димәк, безнең үз урыныбыз бар, дуслар!" - дип ныклы итеп әйтте Сэм.
"Туктагыз, без анда әзер булмыйча барганчы, мин тагын бер кат тикшереп карыйм", - диде Нина. Ул эзләү системасына "Кельн аттракционнары" дип язды. Шәһәрнең иң мөһим һәйкәле булган Кельн кафедраль соборы Кельн турындагы рецензияләрне укыгач, аның йөзе балкып китте.
Ул баш какты һәм кире какмыйча әйтте: "Әйе, тыңлагыз, Кёльн соборы - Өч патшаның изге урыны урнашкан урын. Вернер телгә алган икенче өчлек шулдыр дип уйлыйм!"
Пердю җиңел сулап куйды. "Хәзер без кайдан башларга икәнен беләбез, Ходайга шөкер. Агата, әзерлән. Мин бу көндәлекне собордан алу өчен кирәкле бар нәрсәне дә җыячакмын."
Икенче көнне төштән соң төркем Кёльнга барып, борынгы серне чишү Агатаның клиенты теләгән ядкарьгә китерәчәкме-юкмы икәнен тикшерергә әзер иде. Нина һәм Сэм арендага алынган машина белән шөгыльләнделәр, ә Пурдьюлар шәһәрләр үз һәйкәлләрен саклау өчен күргән куркынычсызлык чаралары аркасында аларны кире кайтарулары тоткарланса, иң яхшы законсыз җайланмаларын тупладылар.
"Ходайга шөкер, мин резина итекләр алып килгәнмен", - диде Нина, алар аэропорт аша үтеп, килү залыннан чыгып киткәндә. "Бу минем итекләремне бозар иде".
"Ләкин хәзер бу коточкыч як курткасы яхшы булыр иде, шулай бит?" Агата елмайды, алар шәһәр үзәгенә бара торган S-13 поездының билет кассасына аскы кат баскычларыннан төшеп барганда.
"Моны сиңа кем бирде? Син аны бүләк дидең", - дип сорады Агата. Нина Сэмның бу сораудан сискәнүен күрде, ләкин ни өчен икәнен аңлый алмады, чөнки ул Триш турындагы хатирәләренә чумган иде.
Алар күзәтү мәйданчыгында очрашкач, барысы да үз урынына төште. Тау кыры манарасы өстендәге платформадан кечкенә кыңгырау көндәлек яшергән булырга мөмкин икәне ачык иде.
"Ул моны ничек анда урнаштырды?" - дип сорады Сэм.
Нәрсә мөһимрәк соң? Чын куркыныч астында булган баланың яки барысы да яхшы яшәүче ике хезмәттәшеңнең иминлеге? Ул үз вөҗданы белән көрәште. Гафу ит, мин моны тикшереп карыйм да, Пердью башын иеп караганчы ук кире кайтырмын.
Хәзер ул аларны бөтенләй ишетми иде, ләкин вокзал бинасы янында ябык булса да, эчтәлек әле дә үлем тынлыгы иде. Сэм мөмкин кадәр тыныч кына йөрде, ләкин яшь хатынны ишетә алмады. Аларның аны куып җитүләрен һәм тындыруларын күз алдына китергәндә, аның эченә ямьсез тойгы килде. Яки бәлки алар аны инде үтергәннәрдер. Сэм бу мәгънәсез гиперсизгерлекне башыннан куып чыгарды һәм платформа буйлап дәвам итте.
Аның артында аяк тавышлары ишетелде, алар үзен якларлык дәрәҗәдә тиз түгел иде, һәм ул берничә кулның аны идәнгә тартып төшерүен, капчыгын тотып эзләвен тойды.
Скинхед җеннәре кебек, алар аңа куркыныч елмаюлар һәм яңа немец көч куллану кычкырулары белән тырнакларын тырнадылар. Алар арасында бер кыз басып тора иде, полиция бүлегенең ак яктылыгы аның артында балкый иде. Сэм чыраен җыерды. Ни дисәң дә, ул кечкенә кыз түгел иде. Яшь хатын-кыз шуларның берсе иде, ул шикләнмәгән самареялеләрне үз төркеме талый торган аулак урыннарга җәлеп итә иде. Хәзер ул аның йөзен күрә алгач, Сэм аның ким дигәндә унсигез яшьтә икәнен аңлады. Аның кечкенә, яшь гәүдәсе аны сатты. Кабыргаларына берничә сугу аны яклаучысыз калдырды, һәм Сэм Бодо турындагы таныш хатирәнең аның аңыннан чыгуын сизде.
"Сэм! Сэм? Син яхшымы? Минем белән сөйләш!" Нина аның колакчынына кычкырды, ләкин ул авызыннан кан чыгарды.
Ул аларның сәгатенә тартылуларын сизде.
"Юк, юк! Бу сәгать түгел! Сездә мондый нәрсә була алмый!" - дип кычкырды ул, протестлары аларны сәгатенең үзе өчен артык кыйммәт булуына ышандырганмы-юкмы икәненә игътибар итмичә.
"Япма авызыңны, Шейскопф!" - дип елмайды кыз һәм итекләре белән Сэмның йомыркаларына тибеп, аның тынын алды.
Икесе дә шунда ук уңайсыз тынлыкта катып калдылар, бер-берсенә гаҗәпләнеп карап тордылар, ләкин берсе дә күзләрен ала алмады. Алар икесе дә башкалар юкта бер үк вакытта бер үк урынга килүләренең сәбәбен белделәр. Төзәтмәләр кертергә кирәк иде.
- Тыңлагыз, Клив әфәнде, - дип башлады Агата, тавышы пышылдавыктан гына артып, - мин билбау астына сукканыма бик үкенәм. Һәм бу миңа алган тән җәзасы аркасында түгел.
"Танырга тиеш, китап мин көткәннән дә зуррак. Мин аны дәфтәр сыман әйбер дип күз алдына китергән идем", - диде Агата. "Ләкин мин аның чын хисап дәфтәре дип саныйм."
"Әй, аны тыныч калдырыгыз, Клив әфәнде. Бу дөньяда үткәннең чын көчен бәяләүче кешеләр аз калды. Доктор Гулд, мин сезнең түләүләрегезне күчердем", - диде аңа Агата Пердью. Аның кулында китап өчен махсус күн сумка бар иде; ул Нинаның ундүрт яшендәге иске мәктәп сумкасына охшаган йозак белән бикләнгән иде.
"Әйе, мин ышанам, ул китапны кире кайтару өчен без кичергән барлык авырлыкларны кадерли. Шулай да, зинһар, фотоларны яки мәгълүматны бастырмагыз," дип сорады Агата Сэм һәм Нинадан, "һәм мин сезгә аның эчтәлегенә керүне рөхсәт иткәнемне беркемгә дә әйтмәгез." Алар ризалашып баш кактылар. Әгәр дә аларга китаплары нәрсәгә китергәнен ачыкларга туры килсә, аның барлыгын ачыкларга кирәк түгел иде бит.
Пердью алар артыннан килгән машина турында берни дә әйтмәде. Башта ул үзенең паранойямы, әллә бу икесе Вевельсбург замогына килгән гади халыкмы икәнен ачыкларга тиеш иде. Хәзер аларның өчесенә игътибар җәлеп итү вакыты түгел иде, бигрәк тә алар махсус разведка алып барганнарын, ниндидер законсыз эшчәнлек белән шөгыльләнергә һәм замок эчендә Вернер әйткәнне табарга ниятләгәннәрен исәпкә алганда. Өчесе дә элек аерым очракларда килгән бина алар өчен бәхет уйнау яки фаразлау өчен бик зур иде.
Нина шигырьгә текәлеп утырды да, кинәт кесә телефонының интернетына борылып, үзенә кирәкле әйберне эзләде. Ләкин берничә минуттан соң ул башын чайкап, ачулы тавыш чыгарды.
"Бернәрсә дә?" - дип сорады Пердью.
"Юк. "Аллалар ут җибәргән, догалар кылынган урында" дигәндә, мин чиркәүне искә төшерәм. Вевельсбургта часовня бармы?" - дип җыерды ул.
"Юк, мин белгәнчә, ләкин мин ул вакытта СС Генераллары Залында гына идем. Бу шартларда мин башкача бернәрсә дә сизмәдем", - дип сөйләде Сэм соңгы сәфәренә кадәр берничә ел элек иң куркыныч тышлыкларының берсе турында.
"Чапон юк, юк. Әгәр алар күптән түгел үзгәрешләр кертмәгән булсалар, аллалар утны кая җибәрерләр икән?" - дип сорады Пердью, күзләрен һаман да артларыннан якынлашып килүче машинага тыеп. Нина һәм Сэм белән соңгы тапкыр машинада булганда, алар куып җиткәч үлеп бетәргә җыенганнар иде, ул моны кабатларга теләмәде.
"Әй, сине үтер!" - дип кычкырды Сэм алдындагы бушлыкка. "Мин аңа беркайчан да фото җибәрмәдем. Мин бу электрон почтага беркайчан да җавап бирмәдем! Бу минем контактларымнан килмәде, дустым!"
Пердью аптырашта калды. Ул моның шулай чыгып киткәненә ышанды.
"Кем соң, Сэм? Тагын кем моның турында белә алган соң?" - дип сорады Пердью, бер-ике чакрым алда Вевельсбург авылы күренгәч.
Ул машинаны сарай янындагы йортның подъезд юлына куеп китте, анда доктор Йоханн Курц практика үткәрә иде. Алар бу исемне очраклы рәвештә сайлаганнар иде, ләкин бу бәхетле очраклы хәл иде, аларны көндезге 3:00 сәгатькә кадәр кабул ителмәгән бердәнбер табибка алып килде, ләкин тиз генә ялганлады. Нина табибка Сэмның җәрәхәте Вевельсбургка сәяхәткә барганда тау куышлыкларының берсе аша үткәндә таш егылу нәтиҗәсендә килеп чыккан дип әйтте. Ул аны сатып алды. Ничек алай эшләмәскә мөмкин? Нинаның матурлыгы, өйдән практика алып барган, урта яшьләрдәге, уңайсыз, өч бала әтисен гаҗәпләндерде.
Өчесе үлән арасындагы кара, ачык авыз тирәсендә басып тордылар, аны караңгылык тагын да каплады. Хәтта урам фонары да аларның аякларын яктыртмады, шуңа күрә астагы чокырга егылып, имгәнмичә үтеп керү куркыныч иде. Читкә төшкәч, Пердью фонарен кабызып, су агызу чокырын һәм астагы торбаның торышын тикшерде.
"И Ходаем, мин моны тагын эшләвемә ышана алмыйм", - дип мыгырданды Нина, гәүдәсе клаустрофобиядән киеренкеләнеп. Су асты көймәләре люклары һәм башка күпсанлы барып җитү авыр урыннар белән авыр очрашулардан соң, ул мондый хәлгә башка дучар булмаска ант иткән иде - ләкин менә ул.
- Борчылма, - дип тынычландырды Сэм, кулын сыйпап, - мин синең артыңда. Моннан тыш, мин күргәнчә, бу бик киң тоннель.
Нина сулышын эчкә кысып, Сэмга карады. Менә алар тагын совет белән бергә иде, Кара кояш җитәкчелегенең аз билгеле судьялары, Александр аларның бәреп төшерергә тиешле хурлыкка калган лидер Ренатаны кире кагу планын бозганнан соң.
Әгәр без хәзер шахмат тактасында булсак, без бик нык зыян күрер идек, дип уйлады Нина, Пердью Ренатаның кайда икәнен белүенә өметләнеп. Хәзер ул Нина белән Сэмга аны Ренегат бригадасына тапшырырга булышу урынына, аны советка тапшырырга тиеш булачак. Ничек кенә булмасын, Сэм белән Нина компромисслы хәлдә иделәр, нәтиҗәдә оттырдылар.
- Әгәр дә син доктор Гулдка зыян китерсәң, мин синең бөтен гаиләңне юк итәрмен, Йост, - дип Берн икеләнмичә кисәтте. - Һәм мин аларның кайда икәнен беләм.
"Хәзер без алар белән нишлибез соң?" - дип сорады Сэм Берннан, йөзендәге тирен сөртеп.
"Башта мин алар бездән урлаган әйберне кире кайтарырга телим. Аннары без аларны Россиягә тоткын итеп алып китәрбез. Алар безгә Black Sun эшчәнлеге турында күп мәгълүмат бирә алалар һәм без әлегә белмәгән теләсә нинди учреждениеләр һәм әгъзалар турында хәбәр итә алалар", - дип җавап бирде Берн, Блумны якындагы медицина палатасыннан алынган каешлар белән бәйләп.
"Димәк, ул кайда булырга тиеш иде?" - дип сорады ул. "Ә нацистлар су астындагы җир кисәге белән нишләрләр иде соң? Алар инде су өстендәге барлык мәдәниятләрне буйсындырудан канәгать түгел иделәрме?"
Нина башын читкә кыйшайтты һәм аның цинизмыннан көрсенеп куйды, ләкин бу аны елмаерга мәҗбүр итте.
"Юк, Сэм. Минемчә, алар эзләгән нәрсә шул төргәкләрдә кайдадыр язылган. Күп кенә сәяхәтчеләр һәм фәлсәфәчеләр утрауның урнашуы турында фаразлыйлар, һәм күпчелек кеше аның Төньяк Африка белән Америка кушылган җир арасында урнашканлыгы белән килешә", - дип лекция укыды ул.
"Белем. Алга киткән белем. Гитлер һәм аның этләренең югары расаның башка дөнья токымыннан килеп чыккан дип уйлаулары гына җитмәгән. Бәлки, алар Атлантида кешеләре нәкъ менә шулай дип уйлаганнардыр һәм алар алдынгы технологияләр һәм шундый нәрсәләр белән бәйле серләргә ия булачаклар дип уйлаганнардыр", - дип фаразлады ул.
"Бу чынбарлыкка туры килә торган теория булыр иде", - дип килеште Сэм.
Озын тынлык урнашты, аны бары тик машина гына бозды. Алар күзләрен йомдылар. Бу ялгыз, куркынычсыз һәм төрле компанияләрдә сирәк очрый торган мизгел иде. Нина Сэмны нәрсәдер борчыганын күрде. Күптән түгел булган шок хәлен онытырга теләсә дә, кызыксынуын тыя алмады.
"Рәхмәт, Сэм. Мин аны нәкъ менә шул сәбәптән сайладым. Эчендә хәнҗәр яшеренгән, мин аны сиңа соңрак күрсәтермен", - дип күз кысты Пердью, артык юморсыз.
Александр белән Отто аның артыннан якынлаштылар.
"Ә документлар чынмы, доктор Гулд?" - дип сорады Отто Нинадан.
"Хмм, әлегә белмим. Тестлар берничә сәгать вакыт алачак, без аларның чын апокрифик һәм Александрия текстлары булуын ачыкларга тиеш", - дип аңлатты Нина. "Шулай итеп, без бер төргәктән шул ук кара һәм кулъязма белән язылган калганнарының якынча яшен билгели алырга тиешбез."
"Көткән арада, мин аны башкаларга укырга рөхсәт итә алам, шулай бит?" - дип тәкъдим итте Отто түземсезлек белән.
Мэйси, әгәр алар аны кисәктән азат итмәсәләр, өчесен дә җиңә алыр иде дип белә иде. Алар ишегалдына чыкканда, салкын яңгыр аларны чылатып җибәргәндә, ул һаман да арткы планда тезләре белән һөҗүм итүченең кычкырганын ишетә иде.
"Дөрес," дип килеште Пердью. "Көн чыкканчы тагын бер кат сынап карыйк. Тик бу юлы без көнбатышка таба барачакбыз. Сэм, син без тапкан бар нәрсәне дә язып куй."
"Әйе, һәм бу юлы мин синең белән барам", - дип Нина костюмын кияргә әзерләнгәндә Пердьюга күз кысты.
Икенче тапкыр чуму вакытында алар берничә борынгы артефакт җыйдылар. Бу урынның көнбатышында тагын да баткан тарих булганы ачык, ә океан төбендә күмелгән архитектура әйберләре дә күп иде. Пердю дулкынланган кебек күренде, ләкин Нина әйберләрнең данлыклы Атлантида чорына карый торган кадәр борынгы түгеллеген аңлады, һәм Пердю Атлантида ачкычын үзендә тота дип уйлаган саен, ул башын кызганып чайкады.
Ниһаять, алар тикшерергә ниятләгән билгеләнгән территориянең күпчелек өлешен тикшерделәр, ләкин барыбер легендар континентның эзен тапмадылар. Бәлки, алар чыннан да бик тирән күмелгәндер, тиешле тикшерү кораблары булмаганда аларны табу мөмкин түгел иде, һәм Пердью Шотландиягә кайткач, аларны табуда бернинди проблема да булмас иде.
"Ничек кенә булмасын, без караңгы төшкәнче Фуншалга кайтырга тиеш. Бу ямьсез тирәнлекләр өчен тиешле җиһазларны алу белән, без Мадейран диңгезләренә кире кайтачакбыз", - дип игълан итте ул.